ТӘУЕЛСІЗДІК КЕЗЕҢІНДЕГІ МЕКТЕП ОҚУЛЫҚТАРЫ: ТАРИХИ ЖАДЫ, САЯСИ ДИСКУРС ЖӘНЕ ҰЛТТЫҚ ИДЕОЛОГИЯ

2025

Full text Open access: Hybrid Metadata (CSL-JSON)
DOI 10.71191/centerasia2024.v64.n2.016
Data confidence 85 high
How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Ұсынылған мақалада Қазақстанның тәуелсіздік кезеңіндегі орта білім беру мекемелеріндегі тарих оқулықтарының мазмұны талданып, олардың тарихи жадыны қалыптастырудағы, саяси дискурсты бағыттаудағы және ұлттық идеологияны орнықтырудағы рөлі зерттеледі. Тақырыптың өзектілігі тәуелсіздік алған елдің жаңа тарихи сана қалыптастыру қажеттілігімен айқындалады. Зерттеу барысында кеңестік дәуір мен тәуелсіздік жылдарындағы оқулықтар мәтіндеріне салыстырмалы талдау жасалып, тарихты оқытудағы идеологиялық өзгерістер қарастырылды. Нәтижесінде қазіргі Қазақстан оқулықтарында отаршылдық кезеңнің жаңаша интерпретациясы, ұлттық батырларды дәріптеу, бұрын жабық болған тарихи ақиқаттарды ашық айту үрдісі басым екендігі анықталды. Сонымен қатар, оқулықтарда тәуелсіз Қазақстанның мемлекеттік саяси ұстанымдары, яғни көпұлтты қоғамдағы бірлік, «Мәңгілік Ел» идеясы, патриотизм тәрізді құндылықтар жүйелі түрде насихатталатыны көрсетілді. Алайда жаңа оқулықтарда кеңестік баяндау үлгілерінің кей тұстары сақталып отырғаны да байқалады. Мақалада осы құбылыстың себептері талданып, оқу бағдарламалары мен оқулық мазмұнын жетілдіруге қатысты ұсыныстар берілген.