ТӘУЕЛСІЗДІК КЕЗЕҢІНДЕГІ МЕКТЕП ОҚУЛЫҚТАРЫ: ТАРИХИ ЖАДЫ, САЯСИ ДИСКУРС ЖӘНЕ ҰЛТТЫҚ ИДЕОЛОГИЯ

2025

Полный текст Открытый доступ: Hybrid Метаданные (CSL-JSON)
DOI 10.71191/centerasia2024.v64.n2.016
Достоверность данных 85 высокая
Как считается эта оценка

Складывается из проверяемых признаков самой записи: есть ли у статьи DOI, сколько независимых источников подтвердили её данные, заполнены ли обязательные поля и насколько свежо последнее подтверждение. Снижают оценку расхождения между источниками и отсутствие идентификатора. Значение от 80 означает, что запись опубликована без дополнительной проверки; от 60 до 79 — что она опубликована с пониженной достоверностью и ручная проверка желательна. Запись, выверенную редактором вручную, пересчёт не опускает ниже 90. Это оценка наших данных о статье, а не оценка самой статьи.

Аннотация

Ұсынылған мақалада Қазақстанның тәуелсіздік кезеңіндегі орта білім беру мекемелеріндегі тарих оқулықтарының мазмұны талданып, олардың тарихи жадыны қалыптастырудағы, саяси дискурсты бағыттаудағы және ұлттық идеологияны орнықтырудағы рөлі зерттеледі. Тақырыптың өзектілігі тәуелсіздік алған елдің жаңа тарихи сана қалыптастыру қажеттілігімен айқындалады. Зерттеу барысында кеңестік дәуір мен тәуелсіздік жылдарындағы оқулықтар мәтіндеріне салыстырмалы талдау жасалып, тарихты оқытудағы идеологиялық өзгерістер қарастырылды. Нәтижесінде қазіргі Қазақстан оқулықтарында отаршылдық кезеңнің жаңаша интерпретациясы, ұлттық батырларды дәріптеу, бұрын жабық болған тарихи ақиқаттарды ашық айту үрдісі басым екендігі анықталды. Сонымен қатар, оқулықтарда тәуелсіз Қазақстанның мемлекеттік саяси ұстанымдары, яғни көпұлтты қоғамдағы бірлік, «Мәңгілік Ел» идеясы, патриотизм тәрізді құндылықтар жүйелі түрде насихатталатыны көрсетілді. Алайда жаңа оқулықтарда кеңестік баяндау үлгілерінің кей тұстары сақталып отырғаны да байқалады. Мақалада осы құбылыстың себептері талданып, оқу бағдарламалары мен оқулық мазмұнын жетілдіруге қатысты ұсыныстар берілген.