«ҚАҢТАРОҚИҒАСЫНЫҢ» НЕГІЗГІ СЕБЕПТЕРІ МЕН АЛҒЫШАРТТАРЫ

2024

Closed access Metadata (CSL-JSON)
DOI 10.51889/2959-6270.2024.88.4.001
Data confidence 70 medium
How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Мақалада Қазақстан Республикасындағы 2022 жылғы қаңтардағы қайғылы наразылықтардың алғышарттары болған әлеуметтік-саяси тенденциялар қарастырылады. Онда 2019 жылдан бері елдің саяси өмірінде орын алған негізгі оқиғалардың себеп-салдарлық байланыстарына баса назар аудара отырып, жан-жақты талдау ұсынылады. Бұл кезең ең жоғары билік элитасының транзиті және қоғамдық сананың өзгеруіне байланысты жаңа қоғамдық-саяси құрылымның пайда болуын білдіреді. Зерттеу наразылық қозғалыстарының себептерін қарастырады және саяси, экономикалық және әлеуметтік мәселелердің жүйеге қарсы протекционистік көңіл-күйдің өсуіне қалай ықпал еткенін көрсетеді. Зерттеу жұмысы барысында Қазақстандағы қоғамдық-саяси наразылықтар «Қаңтар оқиғасының» себебі тұрғысынан қарастырылып, олардың динамикасымен географиясы белгілі бір уақыт аралығын қамтитын процесс ретінде негізделеді. Бұлай белгілі бір уақыт аралығын белгілеуіміз мәселені нақты фокус қоюға және қаңтар оқиғасын зерттеудің методикасын анықтауға көмектеседі. Сол секілді, «Қаңтар оқиғасы» елдегі қиын экономикалық жағдайлардан туындайтын протесттік көңіл-күйдің нәтижесі ғана емес, сонымен бірге елдегі либералдық құндылықтардың тоқырауынан туындаған дағдарыс ретінде қарастырылды. Қорытындылай келе, мақалада Қазақстандағы саяси наразылықтардың табиғаты мен құбылысын түсінуге талпыныстар жасалып, әрі қарайғы саяси шиеленістердің алдын алу бағытталған ұсыныстар әзірленді. Бұл тұжырымдар Қазақстандағы саяси процестердің эволюциясын және олардың мемлекеттің тұрақтылығымен демократиялануына әсерін тереңірек түсінуге мүмкіндік береді.