«ҚАҢТАРОҚИҒАСЫНЫҢ» НЕГІЗГІ СЕБЕПТЕРІ МЕН АЛҒЫШАРТТАРЫ

2024

Жабық қол жеткізу Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.51889/2959-6270.2024.88.4.001
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

Мақалада Қазақстан Республикасындағы 2022 жылғы қаңтардағы қайғылы наразылықтардың алғышарттары болған әлеуметтік-саяси тенденциялар қарастырылады. Онда 2019 жылдан бері елдің саяси өмірінде орын алған негізгі оқиғалардың себеп-салдарлық байланыстарына баса назар аудара отырып, жан-жақты талдау ұсынылады. Бұл кезең ең жоғары билік элитасының транзиті және қоғамдық сананың өзгеруіне байланысты жаңа қоғамдық-саяси құрылымның пайда болуын білдіреді. Зерттеу наразылық қозғалыстарының себептерін қарастырады және саяси, экономикалық және әлеуметтік мәселелердің жүйеге қарсы протекционистік көңіл-күйдің өсуіне қалай ықпал еткенін көрсетеді. Зерттеу жұмысы барысында Қазақстандағы қоғамдық-саяси наразылықтар «Қаңтар оқиғасының» себебі тұрғысынан қарастырылып, олардың динамикасымен географиясы белгілі бір уақыт аралығын қамтитын процесс ретінде негізделеді. Бұлай белгілі бір уақыт аралығын белгілеуіміз мәселені нақты фокус қоюға және қаңтар оқиғасын зерттеудің методикасын анықтауға көмектеседі. Сол секілді, «Қаңтар оқиғасы» елдегі қиын экономикалық жағдайлардан туындайтын протесттік көңіл-күйдің нәтижесі ғана емес, сонымен бірге елдегі либералдық құндылықтардың тоқырауынан туындаған дағдарыс ретінде қарастырылды. Қорытындылай келе, мақалада Қазақстандағы саяси наразылықтардың табиғаты мен құбылысын түсінуге талпыныстар жасалып, әрі қарайғы саяси шиеленістердің алдын алу бағытталған ұсыныстар әзірленді. Бұл тұжырымдар Қазақстандағы саяси процестердің эволюциясын және олардың мемлекеттің тұрақтылығымен демократиялануына әсерін тереңірек түсінуге мүмкіндік береді.