МЕКТЕП ГЕОГРАФИЯСЫНДА СУДЫ ҚОЛДАНУ САУАТТЫЛЫҒЫН ҚАЛЫПТАСТЫРУ–ТҰРАҚТЫ БОЛАШАҚТЫҢ КІЛТІ

2024

Full text Open access: Gold Metadata (CSL-JSON)
DOI 10.51889/3005-6217.2024.82.4.003
Data confidence 70 medium
How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Мақалада су ресурстарын тиімсіз пайдалану салдарынан пайда болған мәселелерді білім беру арқылы шешу жолдары қарастырылады. Су – жердің негізгі табиғи жүйелерінің бірі және адамзат үшін алар орны бөлек. Қазіргі таңда суды қолдану сауаттылығын қалыптастыру, еліміздің ең басты мәселелерінің біріне айналып отыр. Бұл зерттеудің мақсаты – елімізде мектеп қабырғасында оқитын оқушылардың су ресурстарына байланысты сауаттылығын анықтау мақсатында әлеуметтік әсерін зерттеу. Мақалада 1900 жылдан 2025 жылға дейінгі суды тұтыну динамикасы талданып, суды қолдану сауаттылығы ұғымы кеңінен ашылды. Су ресурстарын тұтыну сауаттылығын қалыптастыру, әсіресе мектеп қабырғасындағы өскелең ұрпаққа су ресурстарына байланысты ақпараттармен қамтамасыз ету жайлы ұсыныстар жасалынды. Су тапшылығы мен суға сұраныстың артуы жағдайында, білім беру ресурстарын тұрақты басқаруға ықпал ететін құндылықтар мен әдеттерді өзгерту ұсынылады. Жас ұрпақтың су ресурстарына деген дұрыс көзқарасы, сауаттылығын қалыптастырудың бірнеше тиімді жолдары сызба-нұсқа түрінде талданды. Суды қолдану сауаттылығына байланысты шетелдік тәжірибелер қарастырылды. Қазақстанның әр аймағындағы оқушылардан күнделікті тұрмыс тіршілігінде қолданатын су сауаттылығы бойынша сауалнама алынып, жұмыс жүргізілді. Зерттеу нәтижелері көрсеткендей, оқушылар судың маңыздылығын, оны үнемдеудің қажеттілігін, таза судың жетіспеушілігінің салдарын жеткілікті түсінбейтіні сауалнама барысында анықталды. Сондықтан, мектеп бағдарламасына суды қолдану сауаттылығына байланысты тақырыптарды енгізу, әсіресе суды үнемдеу, су ресурстарын қорғау, суды тазалау және қайта пайдалану мәселелері қарастырылуы қажеттілігі, оқушылардың практикалық тәжірибесін арттыру маңыздылығы дәлелденді. Бұл шаралар, болашақ ұрпаққа таза суды қамтамасыз ету, экологиялық тепе-теңдікті сақтау үшін маңызды.