МЕКТЕП ГЕОГРАФИЯСЫНДА СУДЫ ҚОЛДАНУ САУАТТЫЛЫҒЫН ҚАЛЫПТАСТЫРУ–ТҰРАҚТЫ БОЛАШАҚТЫҢ КІЛТІ

2024

Толық мәтін Ашық қол жеткізу: Gold Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.51889/3005-6217.2024.82.4.003
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

Мақалада су ресурстарын тиімсіз пайдалану салдарынан пайда болған мәселелерді білім беру арқылы шешу жолдары қарастырылады. Су – жердің негізгі табиғи жүйелерінің бірі және адамзат үшін алар орны бөлек. Қазіргі таңда суды қолдану сауаттылығын қалыптастыру, еліміздің ең басты мәселелерінің біріне айналып отыр. Бұл зерттеудің мақсаты – елімізде мектеп қабырғасында оқитын оқушылардың су ресурстарына байланысты сауаттылығын анықтау мақсатында әлеуметтік әсерін зерттеу. Мақалада 1900 жылдан 2025 жылға дейінгі суды тұтыну динамикасы талданып, суды қолдану сауаттылығы ұғымы кеңінен ашылды. Су ресурстарын тұтыну сауаттылығын қалыптастыру, әсіресе мектеп қабырғасындағы өскелең ұрпаққа су ресурстарына байланысты ақпараттармен қамтамасыз ету жайлы ұсыныстар жасалынды. Су тапшылығы мен суға сұраныстың артуы жағдайында, білім беру ресурстарын тұрақты басқаруға ықпал ететін құндылықтар мен әдеттерді өзгерту ұсынылады. Жас ұрпақтың су ресурстарына деген дұрыс көзқарасы, сауаттылығын қалыптастырудың бірнеше тиімді жолдары сызба-нұсқа түрінде талданды. Суды қолдану сауаттылығына байланысты шетелдік тәжірибелер қарастырылды. Қазақстанның әр аймағындағы оқушылардан күнделікті тұрмыс тіршілігінде қолданатын су сауаттылығы бойынша сауалнама алынып, жұмыс жүргізілді. Зерттеу нәтижелері көрсеткендей, оқушылар судың маңыздылығын, оны үнемдеудің қажеттілігін, таза судың жетіспеушілігінің салдарын жеткілікті түсінбейтіні сауалнама барысында анықталды. Сондықтан, мектеп бағдарламасына суды қолдану сауаттылығына байланысты тақырыптарды енгізу, әсіресе суды үнемдеу, су ресурстарын қорғау, суды тазалау және қайта пайдалану мәселелері қарастырылуы қажеттілігі, оқушылардың практикалық тәжірибесін арттыру маңыздылығы дәлелденді. Бұл шаралар, болашақ ұрпаққа таза суды қамтамасыз ету, экологиялық тепе-теңдікті сақтау үшін маңызды.