ТАРИХИ ЭПОСТАҒЫ КЕҢІСТІКТІҢ ТРАНСФОРМАЦИЯСЫ

2024

Full text Open access: Gold Metadata (CSL-JSON)
DOI 10.59102/kufil/2024/iss4pp233-247
Data confidence 70 medium
How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Бұл мақалада қазақтың тарихи жырлары мазмұны, көркемдік қуатыжағынан эпостық шығармаларымыздан кем түспейтіндігі айтылған. Мақаланың мақсаты рухани байлығымыз тарихи жырлардың тұтастығын бүгінгі көзқарастар тұрғысынан қайта қарастыру, яғни тарихи жырлардың шығу тегі мен дамуын, құрылымын, жанрлық ерекшелігін және фольклордың басқада жанрларыменарақатынасын толық ашу, сөйтіп көркемдік табиғатының тұтастанған жүйе екендігінепоэтикалық жағынан нақтылы көз жеткізу. Мақсатқа қол жеткізу үшін тарих,мәдениеттану, этнология, тіл білімі ғылымдарымен байланыста қаралды. Тарихи жырларды саралауда салыстырмалы және жүйелі талдау әдістері қолданылды. Ғылыми зерттеудің теориялық және әдіснамалық негізін құрайтын 100 дереккөзге аналитикалық шолу жасалды. Тарихи жырлардағы кеңістіктің сәйкестенуі және баяндаудағы уақыт түрлерін батырлық жырлармен салыстыра отырып, өзіндік ерекшеліктері ашылды. Мақала нәтижелері поэтика ғылымының зерттеу әдіс-тәсілдеріне байланысты тарихи жырлардың көркемдік болмыс-бітімін таразылап, тұтастай құрылымдық жағынан қарастырылды. Тарихи жырлардың шығу тегі мен дамуы, құрылымы, жанрлық ерекшелігі және фольклордың басқада жанрларымен арақатынасы ашылды. Көркемдік табиғатының тұтастанған жүйе екендігіне поэтикалық жағынан нақтылы көз жеткізіледі.