ТАРИХИ ЭПОСТАҒЫ КЕҢІСТІКТІҢ ТРАНСФОРМАЦИЯСЫ

2024

Полный текст Открытый доступ: Gold Метаданные (CSL-JSON)
DOI 10.59102/kufil/2024/iss4pp233-247
Достоверность данных 70 средняя
Как считается эта оценка

Складывается из проверяемых признаков самой записи: есть ли у статьи DOI, сколько независимых источников подтвердили её данные, заполнены ли обязательные поля и насколько свежо последнее подтверждение. Снижают оценку расхождения между источниками и отсутствие идентификатора. Значение от 80 означает, что запись опубликована без дополнительной проверки; от 60 до 79 — что она опубликована с пониженной достоверностью и ручная проверка желательна. Запись, выверенную редактором вручную, пересчёт не опускает ниже 90. Это оценка наших данных о статье, а не оценка самой статьи.

Аннотация

Бұл мақалада қазақтың тарихи жырлары мазмұны, көркемдік қуатыжағынан эпостық шығармаларымыздан кем түспейтіндігі айтылған. Мақаланың мақсаты рухани байлығымыз тарихи жырлардың тұтастығын бүгінгі көзқарастар тұрғысынан қайта қарастыру, яғни тарихи жырлардың шығу тегі мен дамуын, құрылымын, жанрлық ерекшелігін және фольклордың басқада жанрларыменарақатынасын толық ашу, сөйтіп көркемдік табиғатының тұтастанған жүйе екендігінепоэтикалық жағынан нақтылы көз жеткізу. Мақсатқа қол жеткізу үшін тарих,мәдениеттану, этнология, тіл білімі ғылымдарымен байланыста қаралды. Тарихи жырларды саралауда салыстырмалы және жүйелі талдау әдістері қолданылды. Ғылыми зерттеудің теориялық және әдіснамалық негізін құрайтын 100 дереккөзге аналитикалық шолу жасалды. Тарихи жырлардағы кеңістіктің сәйкестенуі және баяндаудағы уақыт түрлерін батырлық жырлармен салыстыра отырып, өзіндік ерекшеліктері ашылды. Мақала нәтижелері поэтика ғылымының зерттеу әдіс-тәсілдеріне байланысты тарихи жырлардың көркемдік болмыс-бітімін таразылап, тұтастай құрылымдық жағынан қарастырылды. Тарихи жырлардың шығу тегі мен дамуы, құрылымы, жанрлық ерекшелігі және фольклордың басқада жанрларымен арақатынасы ашылды. Көркемдік табиғатының тұтастанған жүйе екендігіне поэтикалық жағынан нақтылы көз жеткізіледі.