ЭТИОЛОГИЯЛЫҚ ЕРТЕГІЛЕРДЕГІ АНИМАЛИСТІК ЛЕКСИКАНЫҢ ЛИНГВОМӘДЕНИ СИПАТЫ (ҚАЗАҚ ЕРТЕГІЛЕРІ БОЙЫНША)

2024

Full text Open access: Gold Metadata (CSL-JSON)
DOI 10.59102/kufil/2024/iss4pp82-93
Data confidence 70 medium
How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Зерттеуде этиологиялық ертегілердегі анималистік лексика лингвомәдени талдауға алынған. Зерттеудің мақсаты – қазақ ертегілеріндегі анималистік лексиканың лингвомәдени сипатын тіл мен мәдениет байланысында түсіндіру. Зерттеу нысаны ретінде қазақ тіліндегі этиологиялық ертегілерден 1,25 баспа табақ мәтін алынды. Зерттеудің теориялық және әдіснамалық негізіне отандық және шетелдік лингвомәдениеттанушы ғалымдардың тұжырымдары басшылыққа алынды. Зерттеудің жаңалығы алғаш рет қазақ этиологиялық ертегілеріндегі анималистік лексикаға кешенді лингвомәдени талдауынан көрінеді. Мақалаға тіл білімінің антропоөзектік парадигмасы аясында қалыптасқан «тіл-адам-мәдениет» тұжырымдамасы негіз болды. Зерттеу нәтижесінде этиологиялық ертегілердегі анималистік лексика қазақ этносындағы қоғамдық қатынастарды, тілдік санада қалыптасқан ұлттық құндылықтарды, қазақтың психологиясын, философиясын, өмір сүру салтын бейнелейтін мәдени лексика ретінде танылды. Ғылыми зерттеудің теориялық құндылығы лексикалық мағынаны зерттеудегі лингвомәдени тұжырымдардың зерделенуінен көрінеді. Ертегідегі анималистік лексиканы зерттеудің практикалық құндылығы ауқымды ертегі мәтіндерінің талдауға алынуымен және лексиканы лингвомәдени талдауға арналған болашақ ізденістерге материал ретінде пайдалы болуымен түсіндіріледі.