ТІЛ БИЛІГІ ФИЛОСОФИЯСЫ: ЛИНГВОЦЕНТРИСТІК ДИСКУРС

2024

Full text Open access: Gold Metadata (CSL-JSON)
DOI 10.48010/aa.v99i1.407
Data confidence 70 medium
How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Мақалада тіл философиясы аясында тіл билігі контексіндегі тіректік мәселесіне назар аударылады. Соның бірі – адам үшін тілдің бастамалық позициясын, яғни адамға жүргізілетін тіл билігінің лингвотектік бастау көзін анықтау мақсаты көзделеді. Бұл ретте біз – «әлемнің тілдік бейнесі», «адамның сөзі – өзі» ұстанымдарына негізделе отырып, отандық ғылымда мемлекеттік тілде алғаш рет адамға қатысты тіл билігінің лингвоцентристік, яғни тілдің объективті болмыстық табиғатына сүйене келе, оған ғылыми теориялық тұрғыда талдауға қадам жасалады. Бұл бүгінгі постмодерндік ыңғайдағы адамзатының сана трансформациясынан хабар бермек. Осы тұрғыдан келгенде, тіпті қазіргі заманғы білім беру жүйесін де философиялық таным призмасы тұрғысынан қайта қарау тенденциясы қалыптасуда. Тілдің өз сөйлеулеріне жүргізетін үстемдік ету мәселесі мақаланың негізгі арқау мәселесі болып отыр. Сол себепті, біз көтеріп отырған мәселенің бастауында тұратын феноменнің бірі – тіл билігінің лингвоцентристік тамыры болмақ. Аталмыш мақала тіл билігінің лингвоцентристік тамырлы астарларын ажырата отырып, сараптауға бағытталады.