Abstract
Абайдың әдеби мектебі – қазақ әдебиетінде жаңашыл дәстүр әкелген, ұстаз бен шәкірт арасындағы шығармашылық байланысты дамытқан өнер мектебі. Сол арқылы ақын ізбасарларының әдебиеттегі орны айқындалды. Абайдың ақындық мектебі өкілдерінің аудармаға ден қоюы да тікелей ұстазының бағыт-бағдар беруімен жүргізілгені анық. Қазақ сахарасы алғаш рет Абай аудармалары арқылы орыс және батыс ақындарымен таныса бастаса, ақын шәкірттері осы дәстүрді жалғастырды. Мақалада Абайдың әдеби мектеп өкілдерінің көркем аудармаларына сараптама жұмысы жүргізілген. Абайдың көркем аударма жасауда көрсеткен үлгісі, аударма мәтіндердің көркемдік ерекшеліктері зерттеу жұмысының негізгі нысаны ретінде қарастырылған. Зерттеу барысында тарихи-салыстырмалы, диахроникалық талдау, идеографиялық зерттеу, сандық-сапалық контент анализ, библиографиялық параллель тәсілдері қолданылды. Абайдың «Евгений Онегин», Уәйіс Шондыбайұлының «Иванушка-дурачок», Шәкәрім Құдайбердіұлының «Дубровский», Турағұл Абайұлының «Челкаш» сынды көркем аударма мәтіндеріне түпнұсқамен салыстырмалы талдау жасалып, зерттеу нәтижесінде «Иванушка-дурачок» поэмасының түпнұсқа авторы анықталып, Абайдың әдеби мектебі қазақ аударма саласының іргетасын қалаған алғашқы аударма мектебі ретінде нақтыланды. Сондай-ақ, Шәкәрім-Толстой шығармаларындағы рухани үндестік айқындалып, Турағұл Абайұлы аудармаларының көркемдік ерекшеліктері сараланды және Абайдың ақындық мектебі өкілі ретінде Жақын Садырбаевтың өмірі мен шығармашылығына, көркем аудармаларына қатысты тың мәліметтер ғылыми айналымға енді.