Қытай және қазақ тілдеріндегі тыйым сөздердің лингвомәдени сипаты

2021

Full text Open access: Gold Metadata (CSL-JSON)
DOI 10.32523/2616-678x-2021-136-3-8-16
Data confidence 70 medium
How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Дүниежүзіндегі қай халықтың тілі мен дәстүрлі мәдениетін алсақ та, дерлікбәрінің тілі мен салт-дәстүрінде, адамдардың күнделікті қарым-қатынасын,коммуникациясын, пікір-алмасуын ерекшелендіріп, реттеп отыратын тыйым сөздеряғни табу сөздерді кездестіреміз. Бұл мақалада қазақ және қытай халықтарының тіл,мәдениет, тарих, діни сенім-нанымдары ескеріле отырып, лингвомәдениеттануғылымының ұстанымдары тұрғысынан тыйымсөздердің қолданылу ерекшелігісалғастырыла қарастырылады. Қытай және қазақ тілдеріндегі тыйым сөздер қоғамдықөмірдің барлық саласын қамтитындықтан, тыйым сөздерді аталған екі тілде өзарапікірлесуге, аударма барысында дұрыс пайдалануға, екі ел халықтарының өкілдеріарасындағы диалогтың ақаусыздығына, тіпті ұлт болмысын айқындауына мүмкіндікбереді. Сонымен бірге тілдегі тыйымсөздерді салғастыра қарастыру тіл үйренушілергекездесетін кедергілердің де алдын алуға көмектесетіні айқындалады. Дәйектімысалдармен этнолингвистикалық құбылыстың біріне айналған тыйым сөздердіңқолданылу аясы мен қолданылмайтын жағдайлары ашып көрсетіледі. Атап айтқанда екітілде де тыйым салынған сөздерді қолданудың жалпы сипаттамалары діни сенімнаным, психологиялық және физиологиялық тұрғыдан салыстырылады. Қазақ жәнеқытай тілдеріндегі тыйым сөздерді тілдік ерекше категория ретінде ала отырып,олардың айырмашылықтары мен ерекшеліктері, өзара ұқсастықтары түрлі мысалдарарқылы қарастырылады