АБАЙДЫҢ ӘДЕБИ МҰРАСЫН ХАТҚА ТҮСІРУ: СӘДУАҚАС ШОРМАНОВ ҚОЛЖАЗБАСЫ

2023

Full text Open access: Gold Metadata (CSL-JSON)
DOI 10.53871/2078-8134.2023.4-03
Data confidence 70 medium
How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Абай шығармаларының қолжазба нұсқалары бойынша зерттеу жұмыстарын жүргізу абайтануда арнайы ғылыми бағыт түзген сала десек те, бұл мәнде түбегейлі бірізді мәтіннамалық негізде әлде де мақсатты жұмыстар күн тәртібінде тұр. Абай өлеңдері Мұхтар Әуезов деректері бойынша 1896 жылдан бастап арнайы көшіріліп, жиналған. Сонымен бірге бірқатар ақын өлеңдері 1897 жылдың өзінде арнайы басылымдарда басып шығару үшін Орыс Географиялық қоғамына жеткізілді. Осы шаруаға Абай елімен араласып тұрған, өз уақытының ілгерішіл адамының бірі Сәдуақас Шорманов қолжазбасының қаншалықты қатыстылығы әлі де беймәлім. Сәдуақас Шормановтың Абайдың 17 өлеңі көшіріліп жазылған қолжазба жинағының қысқаша дерегі бар және оның сипаттамасы жасалған. Абайдың 2020 жылы жарық көрген үш томдық толық академиялық басылымында (1-том) жекелеген өлеңдер Шорманов қолжазбасымен салыстырылып, мәтіндік айырмашылықтары көрсетіліп берілді. Осы бағытта Сәдуақас Шорманов қолжазбасындағы мәтіндік нұсқаны Абай мұрасының басқа көшірмелері, баспа жүзін көрген жинақтардағы мәтінмен арнайы салыстыра отырып тұтас текстологиялық зерттеуге тарту қажеттілігі бар. Не дегенде де, Шорманов нұсқасы – Абай өлеңдерінің хатқа түскен, осы күнге сақталып жеткен алғашқы дерегі. Бұл қолжазбаның Абай шығармаларының түпнұсқа мәнді көшірмелері саналып отырған Мүрсейіт Бікіұлының 1905 (1906), 1907, 1910 жылдардағы қолжазба жинақтарынан ілгергі уақытта хатқа түскендігі оған белгілі бір деңгейде түпнұсқалық мәртебе беретіндігі тұрғысында арнайы мәтіндік сараптама жасау өзекті.