ИНТЕЛЛЕКТУАЛДЫҚ ӘДІСТЕРДІ ҚОЛДАНУ АРҚЫЛЫ АУАНЫҢ ЛАСТАНУ САПАСЫНА БАҒА БЕРУ

2023

Full text Open access: Hybrid Metadata (CSL-JSON)
DOI 10.52167/1609-1817-2023-127-4-252-261
Data confidence 70 medium
How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Қазақстанда ауаның ластануы өзекті мәселелердің бірі. Әлемдегі ауаның ластану деңгейінің жоғары деңгейіне ие, ал кейбір қалаларда ауа сапасы Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДҰ) стандарттарынан 10 есеге дейін асып түседі. Қазақстандағы ауаны ластаудың негізгі көздеріне өнеркәсіптік шығарындылар, көліктер шығарындылары, көмір мен биомассаның жануы және құрылыс алаңдарының шаңдары жатады. Ауаның ластануын азайту бойынша шаралар қолдануда, соның ішінде көліктер үшін шығарындылардың қатаң стандарттарын енгізу және ауа сапасын қамтамасыз ететін ұлттық іс-шаралар жоспары құрылған. Аталмыш мақалада ауаның ластануын модельдеу және оның сапасына баға беру үшін интеллектуалды әдістерді зерттеу және қолдану мәселелері қарастырылады. Зерттеудің мақсаты – интеллектуалды әдістерді қолдану негізінде ауа бассейнінің ластануын модельдеу. Интеллектуалдық әдістер қолданылып, ауаның ластану концентрациясын болжау үшін үздіктері анықталды. Decision Tree және Random Forest машиналық оқыту алгоритмдері классификатордың ең жоғары, яғни 91% дәлдігіне қол жеткізді.