АБАЙ ШЫҒАРМАШЫЛЫҒЫНДАҒЫ ЖАЛПЫДАМЗАТТЫҚ ҚҰНДЫЛЫҚТАР ЖӘНЕ «КЕМЕЛ ҰЛТ» ТҰЖЫРЫМДАМАСЫ

2023

Full text Open access: Gold Metadata (CSL-JSON)
DOI 10.53871/2078-8134.2023.2-11
Data confidence 70 medium
How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Абайтану – отандық әдебиеттанудағы шексіз, шетсіз сала. Мұны кейінгі жылдары жүргізілген түрлі пәндер мен салалар аясындағы жаңашыл зерттеулер де айқындайды. Ақын мұрасын қазіргі таңда әр қырынан, жаңаша тұрғыда зерттеу ісі қолға алынып келеді. Абай Құнанбайұлы шығармашылығында қарастырылатын әр ұғым мен түсінік әр кезеңде өзінің өзектілігін, маңызын жойған емес. Себебі адамзат бойындағы қасиеттер мен ерекшеліктерді, мінез тақырыбын ақын философиялық тұрғыдан қарастырды. Бұл мақалада Абай Құнанбайұлы мұрасының өзекті жақтары қарастырылды. Ақын толғамдары мен пайымдаулары нәтижесінде «Кемел ұлт» тұжырымдамасының негіздері айқындалып, құндылықтар жүйесі зерттелді. Сонымен қатар ақынның шығармаларындағы қоғам бейнесі, адамдар мінезі, топтық портреттер жүйесі нақты мысалдар негізінде жүйеленіп берілді. Сонымен қатар аталған зерттеулер негізінде «Кемел ұлт» тұжырымдасының перспективасы, Абай шығармаларындағы ұлттық және жалпыадамзаттық құндылықтар жүйесі, Абай танымындағы ұлттық мінез типологиясы секілді өзекті тақырыптар талданып, ұлт мінезін түзеу, рухани кемелдендіру мұратының мәні, қыры айқындалады. Қазіргі уақытқа дейін Абайдың көптеген өлеңдері, қара сөздері зерттелді. Ғылыми еңбектер, мақалалар жарық көріп, әр қырынан талданды. Дегенмен Абай белгілі бір кезең зерттеліп, жауып қоятын тақырып емес. Ақын мұрасы әр кезең сайын, қайта зерделеп, зерттеп, жаңаша қырынан ашылатын өміршең тақырып болып қала бермек.