Abstract
Бұл әдебиеттік шолудың мақсаты – сирек кездесетін өсімдік түрлері – Pulsatilla биологиялық белсенді метаболиттері және олардың халық медицинасында қолданылуы туралы ақпарат жинау болып табылады. Бұл мақалада әдебиет деректері негізінде Pulsatilla көптеген түрлерінің құрамы сипатталған. Қолданылуы халықтық медицинада өте кең, гомеопатиялық препараттар да белгілі. Бұл өз кезегінде Қазақстандағы бұл өсімдікті зерттеуге, шикізатты стандарттауға, сондай-ақ Pulsatilla flavescens негізіндегі шөптік препараттарды енгізуге, оларды ресми медицинада қолдану мүмкіндігіне серпін береді. Пульсатилла гомеопатияда шамамен екі жүз жыл бойы, доктор Ханнеман оны емдік мақсатта алғаш рет қолданғаннан бері қолданылған. Өсімдіктің басқа атаулары - ұйқы шөптері, құндызшөп немесе бәрімізге таныс бәйшешек. Өсімдік Ranunculaceae тұқымдасына жатады. Алдыңғы зерттеулердің материалдарын зерделеу барысында Pulsatilla сапониндері ісікке қарсы, нейроактивті, нейропротекторлық, иммуномодуляциялық, когнитивті күшейтетін, антиоксиданттық, микробқа қарсы және цитотоксикалық агенттер сияқты кең ауқымда жоғары биологиялық белсенділікті көрсететіні анықталды. Пульсатилла тұқымдасына жататын өсімдіктердің құрамында ранункулин, анемонин, протоанемонин, тритерпендер және сапониндер (9%), негізінен олеан және лупан типтері болатыны әдебиеттерден белгілі. Сонымен қатар, композицияда С дәрумені, органикалық қышқылдар, таниндер және флавоноидтар бар.