Abstract
Бұл мақалада Қазақстан Республикасы теміржол желісіндегі қолданыстағы SOL-21 осьтерді электронды санау жүйесінің ELS-95 жолдық датчиктерінің магниттелуінен пайда болатын істен шығуларды болдырмау және оның алдын-алу бойынша техникалық шешімдер қарастырылған. Бүгінгі таңда теміржол желісінде телімнің бос немесе бос еместігін анықтау үшін рельс тізбектері қолданылады. Дегенмен, рельс тізбектерінің бірқатар кемшіліктеріне байланысты, қазіргі таңда олар қарқынды түрде осьтерді санау жүйелеріне алмастырылып келеді. Қазіргі таңда осьтерді санау жүйелерін өндіретін бірқатар компаниялар бар. Мысалы: Промэлектроника (ЭССО жүйесі), Уралжелдоравтоматика (СКП Урал жүйесі), Siemens AG (АСМ-100 жүйесі), Bombardier (SOL-21 жүйесі), General Elecrtic (SCA-2) жүйесі және т.б. Аталған компаниялардың ішінде Bombardier компаниясының SOL-21 осьтерді санау жүйесі Қазақстан Республикасының теміржол желісінде (мысалы: Жетген-Алтынкөл, Шалқар-Сексеуіл, Шалқар-Бейнеу және т.б. теміржол желілері) кең қолданысқа ие болып келеді. Дегенмен, пайдалану барысында SOL-21 осьтерді санау жүйесінің негізгі кемшілігі анықталды. Бұл кемшілік - SOL-21 осьтерді санау жүйесінің ELS-95 типті жолдық датчиктерінің үстімен мотовоздар немесе дрезиналар жүруі барысында жолдық датчиктерде магниттелу пайда болып, теміржол телімі бақылаусыз қалуда. Мұндай жағдайдың себебінен пойыздар қозғалыс қауіпсіздігі қамтамасыз етілмей, апаттық жағдайдың орын алуы мүмкін. Осыған орай, бұл мақалада ELS-95 датчиктерінің магниттелуін болдырмайтын және оның алдын-алатын өзекті техникалық шешім қарастырылған. Бұл техникалық шешімді қолдана отыра, тек жолдық датчиктің жұмысын жақсартып ғана қоймай, сондай-ақ пойыздар қозғалыс қауіпсіздігін жоғарғы деңгейде қамтамасыз етуге болады.