Арқа күйшілік мектебіндегі Оспан Сүлейменовтың шығармашылығы

2021

Full text Open access: Gold Metadata (CSL-JSON)
DOI 10.47940/cajas.v6i1.302
Data confidence 70 medium
How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Қазақ халқы мұрасында музыка өнерінде үлкен орын алып, атадан балаға, ұстаздан шәкіртке, қолма-қол беріліп келе жатқан дәстүрлердің көбісі – ән-күй дәстүрі. Осы ән-күй мектеп дәстүрінің бірі – Арқа күйшілік дәстүрі. Арқа күйшілік дәстүрінің шертпе күй өнеріндегі орнын, орындаушылық мәнерін ажыратып қарастырған еңбектің аздығы көпшілікке мәлім. Арқа күйшілік дәстүрінің ерекшелігі бүгінгі күнде даму үстінде. Соның әуендігін, ырғақтығын, қағыстарын, орындаушылық мәнерін жеткіздіріп қолдана білу – үлкен дәстүрдің құндылығын көрсетеді. Ол күйшілердің шығармашылығында, фортепианоның сүйемелдеуінде, ансамбльге, оркестрге, фольклорлық және халық аспаптарына түсірілген шығармаларда анық байқалады. Бүгінгі күнде Арқа өңірінің күйшілігін дамытуда, балаларға күй үйретуде алдына жан салмай, үлкен еңбек атқарып, балалар музыка мектептерін ашқан күйші-композитор Сүлейменов Оспан Сүлейменұлы осы мақаламның негізгі зерттеу көзі болады. Бүгінгі күнде автордың шығармашылығын аша отырып, Ақмола өңірінің өзгешелігін байқаймыз. Көптеген жергілікті күйшілердің өмірбаяны мен шығармашылығымен танысамыз және зерттелмей, көзден тыс қалған мектептің барына көзіміз жетеді. Мақаланы жазу барысында Арқа күйшілік мектеп туралы көптеген еңбектермен таныстық, автордың өзімен сұхбат жүргізілді, газет-журналдардан ақпарат жинастырылып, бір жүйеге келтірілді. Оспан Сүлейменовтың жүріп өткен сара жолы, жасаған еңбектері туралы ақпарат беріледі. Осы ғылыми-ізденістік жұмысты жүргіздіре отыра біз біраз жаңалық пен нәтижеге келдік: дәстүрлі оқыту әдісінің Ақмола өңірінде жоғалмай жалғасын табуында, Арқа күйшілік мектебінің қалыптасуында және күйшілердің шығармаларының насихатталуында. Осыған сүйене отыра бұл бағыт болашақта зерттеуші ғалымдарға, оқырман қауымға және де Арқа күйшілік мектебін зерттеушілерге қызықты әрі пайдалы ақпарат болады деп есептейміз