Abstract
Бидай егістік алқаптарында сабақ тат ауруына төзімділігін зерттеу әлемжәне Қазақстан бойынша өзекті мәселелердің бірі болып табылады. Жыл сайынәлемнің бидай өндірісінде сабақ тат ауруынан өнім түсімі 10 % жуық кемиді.Республикамызда бидай өнімділігі бұл аурудан 10 % дейін, ал эпифитотиялықжылдарда 30-40 % дейін төмендейді.Қазақстанның солтүстігі мен шығысында сабақ татының дамуы жылсайын орын алады. Сабақ тат ауруынан бидай өнімділігін сақтап қалуда егістікалқаптарына дер кезінде фитосанитарлық мониторинг жүргізу, экологиялықтаза, экономикалық тұрғыдан тиімді, әрі төзімділігі жоғары сорттарды шығаружәне оларды өндіріске енгізу сияқты шаралардың маңызы өте зор.2018 жылы Алматы обылысының бидай танабында сабақ тат ауруыныңтаралуы орташа деңгейде болды, яғни 36,2 %-ды, дамуы 8,2 % құрады. Зерттеунәтижесінде күздік бидайдың Стекловидная 24 (57,5 %), Қызыл бидай (59,2 %)және Сапалы (64,3 %) сорттары ауруға жоғары төзімсіздеп анықталады.Еліміздің солтүстік аймақтарынның Қостанай облысында Карабалыкская 90,Казахстанская Раннеспелая, Карабалыкская 7 сорттарында ауру жоғарғыденгейде таралып дамыды, аурудың таралуы 74,1 %-ды, дамуы 26,7 % құрады.