Көркем әдебиеттегі фэнтези жанрының шығу төркіні мен түрлері

2023

Full text Open access: Gold Metadata (CSL-JSON)
DOI 10.32523/2616-678x-2023-143-2-165-171
Data confidence 70 medium
How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Мақалада фэнтези жанрының шығу төркіні қарастырылып, шығармамазмұнына өзек болатын архетиптік сюжеттер мәселесі көтеріледі. Ғылымифантастика мен фэнтези жанрының жанрлық өзгешелік сипаттары айқындалады.Фэнтези жанрындағы өзгеше астралды, параллель әлемнің көркемдік шындықәлеміне айналып, өзінің көркемдік заңдылықтарымен өмір сүруінің алғышарттарытүйінделіп, тұжырымдар жасалады. Фэнтезидің ертегілерден өзгешелігі мұндағытаңғажайып оқиғалар суреттелетін әлемде қалыпты жағдай ретінде бейнеленіп,ақиқат шындықтағы табиғат заңдылығы сияқты жүйелі көрініс табады.Мақала мазмұнында әлем әдебиетіндегі және қазақ әдебиеті фэнтези жанрыныңкөрнектіөкілдерініңшығармаларынашолужасалады. Негізгібөлімдефэнтезижанрыныңғылыми анықтамасы, оның қазіргі кездегі негізгі жанрлық түрлері – эпикалық, басқашаатасақ, батырлық немесе қаһармандық фэнтези, ертегілік фэнтези, «қара» фэнтези,нормалық фэнтези, пародия фэнтезиі, қала фэнтезиі, ғылыми фэнтези, мистикалықфэнтези туралы тұжырымдар жасалады. Фэнтези жанрының тууына түрткі болғанмифологиялық сюжеттер мен эпикалық дастан-жырлардың көркемдік генезисіненазар аударылады. Фэнтези жанрындағы шығармалардың сюжеттік кеңістігіндегіреалды, мифологиялық, эпикалық, фантастикалық кеңістік сипаттары талданады.Қазақ фэнтезиінің қалыптасып, дамуына тоқтала келіп, оның көркемдік деңгейізерделенеді. Қорытынды бөлімде мақаладағы түйінді пікірлер сараланып, тұжырымдаржасалады. Қазіргі фэнтези жанрының алдында тұрған мақсат-міндеттер көрсетіледі