Көркем әдебиеттегі фэнтези жанрының шығу төркіні мен түрлері

2023

Толық мәтін Ашық қол жеткізу: Gold Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.32523/2616-678x-2023-143-2-165-171
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

Мақалада фэнтези жанрының шығу төркіні қарастырылып, шығармамазмұнына өзек болатын архетиптік сюжеттер мәселесі көтеріледі. Ғылымифантастика мен фэнтези жанрының жанрлық өзгешелік сипаттары айқындалады.Фэнтези жанрындағы өзгеше астралды, параллель әлемнің көркемдік шындықәлеміне айналып, өзінің көркемдік заңдылықтарымен өмір сүруінің алғышарттарытүйінделіп, тұжырымдар жасалады. Фэнтезидің ертегілерден өзгешелігі мұндағытаңғажайып оқиғалар суреттелетін әлемде қалыпты жағдай ретінде бейнеленіп,ақиқат шындықтағы табиғат заңдылығы сияқты жүйелі көрініс табады.Мақала мазмұнында әлем әдебиетіндегі және қазақ әдебиеті фэнтези жанрыныңкөрнектіөкілдерініңшығармаларынашолужасалады. Негізгібөлімдефэнтезижанрыныңғылыми анықтамасы, оның қазіргі кездегі негізгі жанрлық түрлері – эпикалық, басқашаатасақ, батырлық немесе қаһармандық фэнтези, ертегілік фэнтези, «қара» фэнтези,нормалық фэнтези, пародия фэнтезиі, қала фэнтезиі, ғылыми фэнтези, мистикалықфэнтези туралы тұжырымдар жасалады. Фэнтези жанрының тууына түрткі болғанмифологиялық сюжеттер мен эпикалық дастан-жырлардың көркемдік генезисіненазар аударылады. Фэнтези жанрындағы шығармалардың сюжеттік кеңістігіндегіреалды, мифологиялық, эпикалық, фантастикалық кеңістік сипаттары талданады.Қазақ фэнтезиінің қалыптасып, дамуына тоқтала келіп, оның көркемдік деңгейізерделенеді. Қорытынды бөлімде мақаладағы түйінді пікірлер сараланып, тұжырымдаржасалады. Қазіргі фэнтези жанрының алдында тұрған мақсат-міндеттер көрсетіледі