АКАДЕМИЯЛЫҚ КОРПУС ЖӘНЕ ОНЫ ҚАЗАҚ ТІЛІНДЕ ӘЗІРЛЕУДІҢ ӨЗЕКТІЛІГІ МЕН МАҢЫЗДЫЛЫҒЫ

2025

Full text Open access: Gold Metadata (CSL-JSON)
DOI 10.59102/kufil/2025/iss2pp213-227
Data confidence 70 medium
How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Мақалада академиялық корпустар туралы және академиялық қазақ тілінің жазбаша корпусын әзірлеу барысындағы ғылыми зерттеулер нәтижелері баяндалады. Ғылыми зерттеудің мақсаты – академиялық қазақ тілінің жазбаша корпусын әзірлеудің өзектілігі мен маңыздылығын негіздеу. Мақалада қазіргі қазақ корпус лингвистикасының жайы, біздің ғылыми зерттеуіміздің аталған салаға қосар үлесі, академиялық корпустар туралы, академиялық корпустар құрудың шетелдік тәжірибесі, сондай-ақ қазақ тілінде академиялық корпус құрудың өзектілігі мен маңыздылығы талқыға түседі. Бұл жұмыста академиялық жазбаша қазақ тілінің корпусын әзірлеу аясында жүргізілетін ғылыми зерттеулердің нәтижесінде тақырыптың негізгі ұғымдары анықталады және олардың қазіргі қазақ тілді ғылыми зерттеулердегі қолданыстары ашылады. Академиялық корпустар құру ісінің шетелдік тәжірибесіне ағылшын тіліндегі академиялық корпустарға типі, мазмұны, құрылымы, көлемі және репрезентативтілігі тұрғысынан сараптама жасалды. Зерттеудің нәтижелерін қазақ тілінің корпус лингвистикасы және компьютер лингвистикасы салаларында, сонымен қатар аталған пәндерді жоғары оқу орындарында оқытуда теориялық және практикалық материалдар ретінде пайдалануға болады. Академиялық жазбаша қазақ тілінің корпусын әзірлеу және ұсыну ұлттық тілдің ғылыми әлеуеті мен қолданбалы мүмкіндіктерін арттыруға, қазақ тілінің халықаралық кеңістікте кеңінен насихатталуына, сондай-ақ гуманитарлық ғылымдарды цифрландыру ісін жеделдетуге үлес қосады. Академиялық корпус және бұл тақырыпта жүргізілген ғылыми зерттеулер академиялық қазақ тілі ұғымын бекемдеуге, академиялық лексиканы айқындауға, академиялық мәтінді жан-жақты зерттеуге мүмкіндік береді. Қазақ тілін академиялық мақсатта оқыту ісіне үлес қосады.