ШАХТА СУЛАРЫН ТИІМДІ ТАЗАРТУДЫҢ ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ

2025

Full text Open access: Hybrid Metadata (CSL-JSON)
DOI 10.37884/2-2025/40
Data confidence 70 medium
How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Аңдатпа Шахтадан ағызылатын су әртүрлі дәрежеде қалқымалы заттармен, еріген минералдармен, бактериялық қоспалармен ластанады сондықтан халық шаруашылығында толық пайдаланылуы және алдын-ала тазартылмай су объектілеріне ағызылуы мүмкін емес. Шахта суларының ластануының ең көп тараған түрі-қалқыма заттар. Олар шахтаның жұмыс айналасынан жер бетіне шығарылатын барлық шахта суларында белгілі бір мөлшерде болады. Нәтижесінде қалқыма заттарды жою бейтарап және сілтілі шахта суларын тазартудың негізгі түрі және тұщы шахта суларын тазартудың бірінші кезеңі болып табылады. Бұл жұмыста тәжірибелік зерттеулер мен шахталық суларды тазарту бойынша салалық кәсіпорындарда жинақталған тәжірибені жалпылау негізінде ең тиімді және үнемді әдістер мен құрылымдар таңдалды. Салынып жатқан және қайта құрылып жатқан шахталарда кеңінен қолдану үшін шахта суларын тазалаудың технологиялық схемалары ұсынылды. Шахта суларын тазалаудың қазіргі қолданыстағы тұндырғыш-тоған түріндегі бірнеше нұсқалары көрсетілді. Мақалада шахта суларын қалқыма заттардан тиімді тазарту технологиялары және әдістері көрсетілген. Технологиялық схема бойынша тазарту құрылыстары қалқыма заттардан және нейтралды шахталық суды зарарсыздандыруға арналған, оның рН мәні 6,5-8,5 аралығында. Бастапқы шахталық суда қалқыма заттардың жалпы концентрациясы шектелмейді, гидравликалық ірілігі 0,05 мм/с кем болмауы тиіс және 50 мг/л-ден аспауы керек. Сондай-ақ тазалау технологиялары шахталық судың артық көлемін ағызу нәтижесінде су қоймаларының ластануын болдырмау мақсатында іске асырылады.