ҰШҚЫШСЫЗ ҰШУ АППАРАТТАРЫ ЖӘНЕ МАШИНАЛЫҚ КӨРУ ТЕХНОЛОГИЯЛАРЫ НЕГІЗІНДЕ АУЫЛ ШАРУАШЫЛЫҒЫ ДАҚЫЛДАРЫНЫҢ ЖАЙ-КҮЙІН БАҚЫЛАУ ЖҮЙЕСІН КОМПЬЮТЕРЛІК МОДЕЛЬДЕУ

2026

Full text Open access: Hybrid Metadata (CSL-JSON)
DOI 10.52167/1609-1817-2026-144-3-167-178
Data confidence 70 medium
How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Қазіргі таңда ауыл шаруашылығын цифрландыру және дәлме-дәл егіншілік технологияларын енгізу агроөнеркәсіптік кешеннің тиімділігін арттырудың маңызды бағыттарының бірі болып табылады. Егістік алқаптарының үлкен аумақтарын жедел бақылау, өсімдіктердің жай-күйін бағалау және аурулардың алғашқы белгілерін уақытылы анықтау дәстүрлі әдістермен жүзеге асырылған жағдайда көп еңбек пен уақытты талап етеді. Осыған байланысты ұшқышсыз ұшу аппараттарын және машиналық көру технологияларын пайдалану ауыл шаруашылығы өндірісін автоматтандырудың перспективалы шешімдерінің бірі болып саналады. Мақалада ауыл шаруашылығы дақылдарының жай-күйін бақылауға арналған интеллектуалды мониторинг жүйесін компьютерлік модельдеу нәтижелері қарастырылған. Ұсынылған жүйе ұшқышсыз ұшу аппаратын, жоғары ажыратымдылықтағы RGB камераны, кескіндерді өңдеу модулін және жасанды интеллект алгоритмдері негізінде жұмыс істейтін талдау жүйесін қамтиды. Компьютерлік модельдеу барысында ұшу траекториясын қалыптастыру, телеметриялық деректерді жинау, алынған кескіндерді алдын ала өңдеу, өсімдік ауруларын анықтау және вегетациялық индекстерді талдау процестері зерттелді. Зерттеу нәтижелері ұсынылған жүйенің ауыл шаруашылығы дақылдарының жағдайын нақты уақыт режимінде бақылауға мүмкіндік беретінін көрсетті. Машиналық көру алгоритмдерін пайдалану өсімдіктердің зақымданған аймақтарын жоғары дәлдікпен анықтауға және агрономиялық шешімдерді қабылдау тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді. Алынған нәтижелер цифрлық ауыл шаруашылығы технологияларын дамыту және өндірістік практикаға енгізу үшін пайдаланылуы мүмкін.