СТУДЕНТТЕРДIҢ ТIРШIЛIК ҚАБIЛЕТТIЛIГI МЕН ҚОЗҒАЛЫС БЕЛСЕНДIЛIГIН ТАЛДАУДЫҢ НЕГIЗI РЕТIНДЕГI ӘЛЕУМЕТТIК-ЭКОЛОГИЯЛЫҚ МОДЕЛЬ

2026

Full text Open access: Hybrid Metadata (CSL-JSON)
DOI 10.32014/2026.2518-1467.1249
Data confidence 70 medium
How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Студенттердің қозғалыс белсенділігінің жаһандық төмендеуі жағдайындағы цифрландыру және пандемияның салдарын оңтайландыру үшін тиімді әдіснамалық негіздерді іздеу өзекті ғылыми міндет болып табылады. Мақалада қазіргі жағдайда студент жастар арасында қозғалыс белсенділігінің жеткіліксіздігінің көп деңгейлі детерминантын зерттеуге арналған талдамалық шолу ұсынылған. Жұмыстың өзектілігі білім беруді цифрландыру кезеңінде күшейген гиподинамия жаһандық үрдіске негізделген. Зерттеудің мақсаты - әлеуметтік-экологиялық модель тұрғысынан студенттердің дене белсенділігі деңгейіне әсер ететін факторларды кешенді талдау. Әдіснама халықаралық және ресейлік дерекқордан іріктелген 2014-2025 жылдардағы ғылыми жарияланымдардың деректерін жүйелеуге негізделген. Нәтижелер түйінді детерминанттарды өзара байланысты төрт деңгейде құрылымдауға мүмкіндік берді: жеке (мотивация, сандық әдеттер), тұлға аралық (құрдастары мен отбасын қолдау), ұйымдастырушылық (жоғары оқу орындарының инфрақұрылымы, оқу бағдарламалары) және саяси (мемлекеттік стратегиялар). Әлеуметтік-экологиялық модельді тіршілікке қабілеттілік және ресурстық тәсіл тұжырымдамаларымен интеграциялау негізінде көп деңгейлі интервенцияларды әзірлеу үшін практикалық ұсынымдар әзірленді. Әлеуметтік-экологиялық модель студенттердің қозғалыс белсенділігін тұрақты арттыруға және денсаулығын нығайтуға бағытталған кешенді бағдарламаларды жасау үшін тиімді әдіснамалық негіз болып табылады деген қорытынды жасалады.