СТУДЕНТТЕРДIҢ ТIРШIЛIК ҚАБIЛЕТТIЛIГI МЕН ҚОЗҒАЛЫС БЕЛСЕНДIЛIГIН ТАЛДАУДЫҢ НЕГIЗI РЕТIНДЕГI ӘЛЕУМЕТТIК-ЭКОЛОГИЯЛЫҚ МОДЕЛЬ

2026

Толық мәтін Ашық қол жеткізу: Hybrid Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.32014/2026.2518-1467.1249
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

Студенттердің қозғалыс белсенділігінің жаһандық төмендеуі жағдайындағы цифрландыру және пандемияның салдарын оңтайландыру үшін тиімді әдіснамалық негіздерді іздеу өзекті ғылыми міндет болып табылады. Мақалада қазіргі жағдайда студент жастар арасында қозғалыс белсенділігінің жеткіліксіздігінің көп деңгейлі детерминантын зерттеуге арналған талдамалық шолу ұсынылған. Жұмыстың өзектілігі білім беруді цифрландыру кезеңінде күшейген гиподинамия жаһандық үрдіске негізделген. Зерттеудің мақсаты - әлеуметтік-экологиялық модель тұрғысынан студенттердің дене белсенділігі деңгейіне әсер ететін факторларды кешенді талдау. Әдіснама халықаралық және ресейлік дерекқордан іріктелген 2014-2025 жылдардағы ғылыми жарияланымдардың деректерін жүйелеуге негізделген. Нәтижелер түйінді детерминанттарды өзара байланысты төрт деңгейде құрылымдауға мүмкіндік берді: жеке (мотивация, сандық әдеттер), тұлға аралық (құрдастары мен отбасын қолдау), ұйымдастырушылық (жоғары оқу орындарының инфрақұрылымы, оқу бағдарламалары) және саяси (мемлекеттік стратегиялар). Әлеуметтік-экологиялық модельді тіршілікке қабілеттілік және ресурстық тәсіл тұжырымдамаларымен интеграциялау негізінде көп деңгейлі интервенцияларды әзірлеу үшін практикалық ұсынымдар әзірленді. Әлеуметтік-экологиялық модель студенттердің қозғалыс белсенділігін тұрақты арттыруға және денсаулығын нығайтуға бағытталған кешенді бағдарламаларды жасау үшін тиімді әдіснамалық негіз болып табылады деген қорытынды жасалады.