ҰЛТТЫҚ БИБЛИОГРАФИЯ ЖӘНЕ М.ДУЛАТҰЛЫ: ҚАЗАҚ ТІЛІНДЕ БАСЫЛҒАН КІТАПТАРДЫ КӨРСЕТКІШНІҢ ТАРИХИ МАҢЫЗЫ

2025

Full text Open access: Hybrid Metadata (CSL-JSON)
DOI 10.53360/3107-0493-2025-4(6)-8
Data confidence 85 high
How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Мақала алаш қайраткері М. Дулатұлының 1926 жылы жарық көрген «Қазақ тілінде басылған кітаптарды көрсеткіш» еңбегіндегі библиографиялық құрылымды зерттеуге арналған. Мақаланың мақсаты – аталған көрсеткіштің қазақ кітаптану ғылымының дамуына қосқан үлесін айқындау және оның ғылыми-тәжірибелік маңызын дәлелдеу. Ізденіс материалы ретінде көрсеткіштің түпнұсқасы, сонымен қатар қазақ кітабының тарихына, библиографиясының қалыптасуы мен даму мәселелеріне арналған зерттеулер алынды. Тақырыптың өзектілігі – «Қазақ тілінде басылған кітаптарды көрсеткіш» еңбегіндегі библиографиялық құрылымның ерекшеліктері мен құндылығы бүгінгі күнге дейін толыққанды зерделенбеуінде жатыр. Зерттеу барысында мәліметтерді жүйелеу, салыстырмалы талдау жүргізу, жинақтау, жіктеу және бағалау әдіс-тәсілдері қолданылды. Ізденіс нәтижесінде көрсеткіштің құрылымдық элементтері, қолданылған библиотәсілдер анықталып, оның қазақ библиографиясының алғашқы ғылыми үлгілерінің бірі екендігі дәлелденді. Сонымен қатар, көрсеткіште қамтылған кітаптардың мазмұндық-тақырыптық жіктелуі қазақ баспа ісінің сол кезеңдегі даму деңгейін айқын көрсететіні анықталды. Бұл еңбек ұлттық кітап мәдениетінің тарихын зерттеуде маңызды дереккөзі болып табылады және қазақ кітап мұрасын сақтау мен насихаттауда ерекше орын алады. Эмпирикалық талдаулардың нәтижелерін ЖОО-да оқытылатын 6B03205 – «Кітапханалық ақпараттық жүйелер» мамандығының «Кітапхана ісінің тарихы», «Кітапханатану», «Кітапханалық каталог», «Қазақстан және шетелдік библиография» пәндерінде, сондай-ақ Міржақыптану саласының әдіснамалық негізін жетілдіруде қолдануға болады. Зерттеу нәтижелері болашақта ұлттық библиографияны дамытуға бағытталған ғылыми жобаларға негіз бола алады.