"Қазақстандық мұғалімдердің кәсіби қанағаттануы мен психологиялық әл-ауқатының өзара байланысы"

2026

Closed access Metadata (CSL-JSON)
DOI 10.51889/2959-5967.2026.87.2.009
Data confidence 70 medium
How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Бұл мақалада Қазақстандағы мұғалімдердің кәсіби қанағаттануы мен психологиялық әл-ауқатының өзара байланысы қарастырылады. Зерттеу педагогтердің кәсіби қызметінеқанағаттану деңгейі мен олардың психологиялық әл-ауқаты арасындағы тәуелділікті талдауға, сондай-ақ аталған көрсеткіштердің педагогикалық қызмет тиімділігіне ықпалын анықтауға бағытталған.Зерттеудің мақсаты –мұғалімдердің психологиялық әл-ауқатының негізгі компоненттерін айқындау және кәсіби қанағаттану деңгейі әртүрлі мұғалімдердің әл-ауқат көрсеткіштерін салыстырмалы талдау.Әдіснамалықнегізін психологиялық әл-ауқат пен кәсіби қанағаттану мәселелерін зерттеген отандық және шетелдік ғалымдардың еңбектері құрайды. Зерттеу К. Рифф пен Эд Динер ұсынған теориялық тұжырымдамаларға сүйенеді.Эмпирикалық зерттеу 2025–2026 жылдары Қазақстанның жалпы білім беретін мектептерінде жұмыс істейтін 180 мұғалімнің қатысуымен жүргізілді. Зерттеу барысында деректерді жинау үшін келесі психодиагностикалық әдістемелер қолданылды: тұлғалық ерекшеліктерді бағалауға арналған TIPI-RU «Үлкен бестік» сауалнамасы; кәсіби күйзеліс деңгейін анықтауға арналған К. Маслач әзірлеген кәсіби күйіп кету сауалнамасы (Maslach Burnout Inventory); психологиялық әл-ауқатты бағалауға арналған К. Рифф шкаласы; өмірге қанағаттану деңгейін анықтауға арналған Эд Динер ұсынған Satisfaction with Life Scale; сондай-ақ еңбекке қанағаттануды бағалауға арналған Paul E. Spector әзірлеген Job Satisfaction Survey (JSS). Алынған деректер сипаттамалық статистика, корреляциялық және регрессиялық талдау әдістері арқылы өңделді.Зерттеу нәтижелері мұғалімдердің кәсіби қанағаттануы мен психологиялық әл-ауқаты арасында статистикалық тұрғыдан мәнді оңбайланыс бар екенін көрсетті. Бұл педагогтердің кәсіби қызметіне қанағаттану деңгейі олардың психологиялық жағдайына тікелей әсер ететінін дәлелдейді.Алынған нәтижелер білім беру жүйесінде мұғалімдердің психологиялық денсаулығын қолдауға бағытталған тиімді бағдарламаларды әзірлеудің маңыздылығын негіздейді.