Abstract
ƏЛ-ИСТАХРИ ЖƏНЕ ЕУРАЗИЯ ОРТАЛЫҚ ӨҢІРІНІҢ ТАРИХИ -ГЕОГРАФИЯЛЫҚ СИПАТТАМАСЫ Аңдатпа.Қазақстан тарих ғылымының ортағасырлық деректануында араб географиялық əдебиетінің маңызы зор.Бұлардың арасында көшірме шығармалар көп болғанымен, Еуразия құрлығының орталық аймақтарына қатысты жалпылама деректері баршылық.Х ғасырда жазылғанған əл-Истахридың «əл-Масалик уа-л-мамалик», яғни «Жолдар мен елдер» кітабы да деректану тұрғысынан бізге ортағасырлық мемлекеттер мен халықтар туралы салмақты мəліметтерді береді.Кітап мазмұнына байланысты біз мақаланың негізгі тақырыбын -«Теңіздер туралы», «Хорасан», «Мəуреннахр», «Түркістан», «Хазар теңізі жəне Маңғыстау», «Еділ бойы», «Балх туралы» деп бірнеше тараушаларға бөліп жүйеледік.«əл-Масалик уа-л-мамалик» қамтыған деректер ортағасырларда Қазақстан аумағында жүрген этносаяси үрдістердің аймақтық ерекшеліктерін жəне ортақ белгілерін көрсетуге мүмкіндік береді.Əл-Истахридың «əл-Масалик уа-л-мамалик» еңбегі мен ондағы карталар Орталық Азия, соның ішінде қазақ жерін мекендеген ортағасырлық халықтар туралы деректерді жəне тарихи топонимияны зерттеуде маңызды дереккөз болып табылады.