Ата-аналардың мектептегі кәсіптік бағдар беру жұмысына қатысуына әсер ететін факторлар

2026

Full text Open access: Gold Metadata (CSL-JSON)
DOI 10.59941/2960-0642-2026-1-245-256
Data confidence 70 medium
How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Кәсіптік бағдар беру жұмысы тек мектепте емес, отбасының да қолдауымен жүзеге асырылуы тиіс. Оған ата-аналардың белсене қатысуы маңызды фактор болып табылады. Зерттеудің мақсаты – ата-аналардың мектептегі кәсіптік бағдар беруге қатынасын, олардың ақпараттық қажеттіліктерін, кәсіптік бағдар беруге қатысуға дайындығын және цифрлық шешімдерге деген көзқарасын зерттеу. Зерттеу сандық дизайн негізінде жүргізілді. Іріктеуге Қазақстанның әртүрлі өңірлерінен 7–9 сынып білім алушыларының 1695 ата-анасы қатысты. Деректер авторлық сауалнама арқылы жиналып, Jamovi 2.6 бағдарламасында сипаттамалық статистика, Пирсон корреляциялық талдауы, көп сызықтық регрессиялық талдау, тәуелсіз үлгілер үшін Стьюденттің t-тесті, ал білім беру деңгейі бойынша айырмашылықтар дисперсияның біржақты талдауын (ANOVA) қолдану арқылы өңделді. Зерттеу нәтижелері ата-аналардың ақпараттық қажеттіліктері жоғары екенін (M = 4.57), сондай-ақ кәсіптік бағдар беру жұмысына қатысуға дайын екенін (M = 4.03) көрсетті. Барлық зерттелген айнымалылар арасында статистикалық маңызды оң байланыстар анықталды, олардың ішінде кәсіптік бағдар беру жұмысына қатысуға дайындық пен цифрлық шешімдерге көзқарас арасындағы байланыс ең жоғары болды (r = 0.609, p < .001). Регрессиялық талдау цифрлық шешімдерге көзқарастың ата-аналардың кәсіптік бағдар беру жұмысына қатысуының ең күшті предикторы екенін көрсетті (β = 0.403, p < .001). Сонымен қатар тұрғылықты жері мен білім деңгейіне байланысты бірқатар айырмашылықтар анықталды. Зерттеу нәтижелері мектеп пен отбасы арасындағы серіктестікті күшейту үшін ата-аналарға арналған ақпараттық қолдау жүйесін дамыту және кәсіптік бағдар беру саласында цифрлық платформаларды кеңінен енгізу қажеттігін көрсетеді.