ҚОЖА АХМЕТ ЯСАУИДІҢ РУХАНИ ДҮНИЕТАНЫМЫНДАҒЫ БАСТЫ СОПЫЛЫҚ АСПЕКТІЛЕР

2026

Full text Open access: Gold Metadata (CSL-JSON)
DOI 10.59358/ayt.1884087
Data confidence 70 medium
How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Қожа Ахмет Ясауи XII ғасырда Орталық Азияда өмір сүрген әйгілітүркі сопысы. Ол араб және парсы тілдерін меңгергеніне қарамастан, исламды жаңа ғана қабылдаған, өзінің ана тілінде сөйлейтін көшпелі түркі қауымына дінді қарапайым әрі түсінікті тілде жеткізуді мақсат етті. Сол себепті оның хикметтері көркемдікке емес, исламның сенім, ғибадат және адамгершілік принциптерін халыққа түсіндіруге арналған. Бұл хикметтер ғасырлар бойы ауыздан-ауызға жетіп, Орталық Азия мен түркі әлеміндегі діни-сопылық дәстүрдің маңызды деректері ретінде бағаланады. Ясауи өзінің көздеген мақсатына жету үшін шәкірттерін Бұхара, Хорасан және Анадолы аймақтарына жіберіп, жаңадан мұсылман болған түркілерге ислам дінінің сенім, ғибадат және моральдық-этикалық тұжырымдарын үйретуге атсалысқан. Оның қарапайым хикметтері халық арасында тез таралып, оны кеңінен танымал еткен. Бүгінде Ясауи Орталық Азия, Анадолы және Балқан өңірлерінде тарихи-мәдени тұлға ретінде құрметпен еске алынып, оның философиялық және діни көзқарастары жаңа ұрпақтың рухани тәрбиесінде айқындаушы ықпалға ие болып отыр.