Химия пәнін оқытуда теңдеулер мен теңсіздіктерді қолданудың тиімділігі

2026

Full text Open access: Gold Metadata (CSL-JSON)
DOI 10.59941/2960-0642-2026-1-131-144
Data confidence 70 medium
How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Мақалада химия пәнін оқытуда теңдеулер мен теңсіздіктерді қолдану арқылы химиялық есептерді шығарудың әдістемелік негіздері қарастырылады. Зерттеудің мақсаты – химиялық есептерді шешуде математикалық модельдеу (теңдеу -және теңсіздік құру) тәсілдерін қолданудың оқушылардың білім сапасына және алгоритмдік ойлау дағдыларына әсерін анықтау.Қазіргі білім беру жүйесінде пәнаралық байланысты күшейту өзекті мәселелердің бірі болып табылады. Химия мен математика арасындағы өзара байланыс стехиометриялық есептеулер, реакция теңдеулерін талдау, массалық үлес пен концентрация есептерін шығару барысында айқын көрінеді. Осыған байланысты химия сабақтарында математикалық әдістерді жүйелі қолдану оқытудың ғылыми негізділігін арттырады және оқушылардың логикалық ойлауын дамытады.Зерттеу барысында 8-сынып оқушылары арасында педагогикалық эксперимент жүргізілді (8 «А» – бақылау сыныбы, 8 «Ә» – эксперименттік сынып). Эксперименттік сыныпта химиялық есептерді шығару барысында теңдеулер мен теңсіздіктер құрудың кезеңдік алгоритмі енгізілді. Оқыту процесінде шамаларды белгілеу, математикалық модель құру, теңдеуді шешу және нәтижені химиялық тұрғыдан талдау кезеңдері жүйелі түрде қолданылды.Нәтижелер эксперименттік сыныпта есеп шығару сапасының артқанын көрсетті. Оқушылардың есепті талдау, модельдеу және дәлелдеу дағдылары дамып, білім сапасының көрсеткіштері жақсарды.Зерттеу қорытындысы теңдеулер мен теңсіздіктерді қолдануға негізделген әдістеменің химиялық есептерді тиімді шығаруға ықпал ететінін және пәнаралық байланысты нығайтатынын дәлелдейді. Ұсынылған тәсіл оқушылардың алгоритмдік ойлауын дамытуға және оқу мотивациясын арттыруға мүмкіндік береді.