Мектептің көптілді визуалды кеңістігі және оқушылардың ұлттық санасын қалыптастыру: Қазақстан мектептері материалдары негізінде

2026

Full text Open access: Gold Metadata (CSL-JSON)
DOI 10.59941/2960-0642-2026-1-168-180
Data confidence 70 medium
How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Мақалада мектептің көптілді визуалды кеңістігінің оқушылардың ұлттық санасын қалыптастырудағы рөлі қарастырылады. Зерттеудің мақсаты – Қазақстан мектептеріндегі қазақ, орыс және ағылшын тілдерінің визуалды көрінісін анықтап, олардың білім алушылардың ұлттық сана-сезімін қалыптастыруға ықпалын айқындау. Эмпирикалық материал ретінде Қазақстанның әр өңіріндегі мектептердің тілдік ландшафты алынды. 2025 жылы жоба аясында зерттеу тобы Алматы, Астана және Ақтөбе қалаларындағы, сондай-ақ Ақмола облысының ауылдық мектептеріндегі білім беру ұйымдарында далалық зерттеу жұмыстарын жүргізді.Зерттеу барысында әр мектептің ішкі және сыртқы кеңістігі фотофиксация әдісі арқылы құжатталып, барлығы N = 426 визуалды бірлік тіркелді. Әрбір материал тілдік (қазақ, орыс, ағылшын), функционалдық (ақпараттық, тәрбиелік, бағыттаушы) және семиотикалық параметрлер бойынша сипатталып, сандық және сапалық талдауға түсірілді. Талдау нәтижелері мектептің визуалды тілдік ортасы тек ақпарат жеткізу құралы ғана емес, сонымен қатар ұлттық құндылықтарды, мәдени кодтарды және тілдік басымдықтарды бейсаналық деңгейде қалыптастыратын маңызды педагогикалық фактор екенін көрсетті.Зерттеу қорытындылары мектептің тілдік ландшафты білім беру кеңістігінің жасырын тәрбиелік ресурсы ретінде қарастырылуы тиіс екенін және оны мақсатты түрде жобалау оқушылардың ұлттық бірегейлігін қалыптастыруда тиімді құрал бола алатынын дәлелдейді.