Abstract
Мақалада айтыстың XVIII ғасырдағы бастауынан XXI ғасырдағы жаңғыруына дейінгі кезеңдері қарастырылып, әр дәуірдің көрнекті өкілдері мен олардың шығармашылық үлесі сипатталады. Мақаланың мақсаты - оқушыларға музыкалық білім беру барысында айтыс жанрын тиімді меңгертудің ғылыми-теориялық және әдістемелік негіздерін айқындау, айтыс өнерінің тәрбиелік, танымдық және шығармашылық әлеуетін оқу процесінде қолданудың жолдарын көрсету. Мақалада қазіргі айтыс өнерінің жағдайы мен оның жастар арасындағы жалғастығы зерделенеді. Айтыс өнерінің тәрбиелік, танымдық және эстетикалық мүмкіндіктері қарастырылады. Айтыс жанрын музыка сабағында қолданудың әдіс-тәсілдері жүйеленіп, оқушылардың ұлттық сана-сезімін, шығармашылық қабілетін және тілдік мәдениетін қалыптастыру жолдары көрсетіледі. Сондай-ақ Солтүстік Қазақстан өңіріндегі айтыстың тарихи даму ерекшеліктері сипатталады. Мақалада айтысты бастауыш және орта сынып оқушыларына музыкалық білім беру жүйесінде меңгертудің тиімді жолдары ұсынылады. Зерттеу барысында қолданылған тыңдату, рөлдік ойын, домбырамен сүйемелдеу және мәтінмен жұмыс істеу әдістері оқушылардың бірнеше бағыттағы қабілеттерін дамытуға мүмкіндік береді. Бұл бағытта авторлар бірқатар отандық және шетелдік ғалымдардың еңбектеріне сүйенеді.