Жоғары онкогенді адам папиллома вирусының персистенциясы және жатыр мойнының интраэпителиалдық неоплазиясы: репродуктивтік, микробиологиялық және иммунологиялық факторлардың рөлі

Т.Ю. Нурбаева, Ә.Н. Байжанова, А.С. Казыбаева, Г.С. Бөлекбаева, Д.А. Көбей, М.Б. Мейрахан, Д.Н. Омарова

2026

Full text Open access: Hybrid Metadata (CSL-JSON)
DOI 10.37800/rm.1.2026.713
Data confidence 70 medium
How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Өзектілігі: Жоғары онкогенді адам папиллома вирусы (ЖОВ-АПВ), әсіресе 16 және 18 типтері, жатыр мойнының интраэпителиалдық неоплазиясының (cervical intraepithelial neoplasia, CIN) негізгі этиологиялық факторы болып табылады. Алайда АПВ персистенциясы және жатыр мойны эпителийі зақымдануларының прогрессиясы тек вирус факторына ғана емес, сонымен қатар репродуктивтік анамнез ерекшеліктеріне, вагинальды микробиоценоз жағдайына және пациенттердің иммундық статусына да байланысты. Зерттеу мақсаты – жоғары онкогенді адам папиллома вирусы персистенциясының жатыр мойны эпителийі зақымдануларымен байланысын репродуктивтік анамнезді, вагинальды микробиоценозды және иммунологиялық зертханалық көрсеткіштерді ескере отырып бағалау. Материалдар мен әдістер: Зерттеуге онкоцитологиялық зерттеу нәтижелері бойынша патологиялық өзгерістері бар 163 әйел қатысты, оның ішінде анықталмаған маңыздылығы бар атипті жалпақ жасушалардың (ASCUS), төмен дәрежелі жалпақ эпителийішілік зақымдану (LSIL) және жоғары дәрежелі жалпақ эпителийішілік зақымдану (HSIL). Барлық пациенттерге сұйықтық негізіндегі онкоцитология, АПВ генотиптеу, вагинальды микробиоценозды бағалау, сондай-ақ зертханалық зерттеулер (гемоглобин, ферритин, D витамині) жүргізілді. World Health Organization және American Society for Colposcopy and Cervical Pathology ұсынымдарына сәйкес кеңейтілген кольпоскопия орындалды. Күдікті өзгерістер анықталған жағдайда бағытталған жатыр мойны биопсиясы алынып, кейін гистологиялық зерттеу жүргізілді. Нәтижелер: АПВ 16/18 пациенттердің 49,1%-ында анықталды, ал басқа онкогенді типтер 35,0%-ында тіркелді. HSIL тобында АПВ 16/18 64% әйелдерде анықталды. Вагинальды дисбиоз пациенттердің 55,8%-ында тіркелді. Анемия (28,2%), ферритин деңгейінің төмендігі (31,9%) және D витамині тапшылығы (54,6%) CIN-нің ауыр түрлерінде жиі кездескен. Қорытынды: АПВ 16/18 персистенциясы, вагинальды микробиоценоздың бұзылуы және иммундық тапшылықтың болуы CIN дамуының тәуекелін едәуір арттырады. Аталған факторларды уақытылы анықтау және түзету жатыр мойны патологиясының алдын алуда маңызды.