Жоғары онкогенді адам папиллома вирусының персистенциясы және жатыр мойнының интраэпителиалдық неоплазиясы: репродуктивтік, микробиологиялық және иммунологиялық факторлардың рөлі

Т.Ю. Нурбаева, Ә.Н. Байжанова, А.С. Казыбаева, Г.С. Бөлекбаева, Д.А. Көбей, М.Б. Мейрахан, Д.Н. Омарова

2026

Толық мәтін Ашық қол жеткізу: Hybrid Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.37800/rm.1.2026.713
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

Өзектілігі: Жоғары онкогенді адам папиллома вирусы (ЖОВ-АПВ), әсіресе 16 және 18 типтері, жатыр мойнының интраэпителиалдық неоплазиясының (cervical intraepithelial neoplasia, CIN) негізгі этиологиялық факторы болып табылады. Алайда АПВ персистенциясы және жатыр мойны эпителийі зақымдануларының прогрессиясы тек вирус факторына ғана емес, сонымен қатар репродуктивтік анамнез ерекшеліктеріне, вагинальды микробиоценоз жағдайына және пациенттердің иммундық статусына да байланысты. Зерттеу мақсаты – жоғары онкогенді адам папиллома вирусы персистенциясының жатыр мойны эпителийі зақымдануларымен байланысын репродуктивтік анамнезді, вагинальды микробиоценозды және иммунологиялық зертханалық көрсеткіштерді ескере отырып бағалау. Материалдар мен әдістер: Зерттеуге онкоцитологиялық зерттеу нәтижелері бойынша патологиялық өзгерістері бар 163 әйел қатысты, оның ішінде анықталмаған маңыздылығы бар атипті жалпақ жасушалардың (ASCUS), төмен дәрежелі жалпақ эпителийішілік зақымдану (LSIL) және жоғары дәрежелі жалпақ эпителийішілік зақымдану (HSIL). Барлық пациенттерге сұйықтық негізіндегі онкоцитология, АПВ генотиптеу, вагинальды микробиоценозды бағалау, сондай-ақ зертханалық зерттеулер (гемоглобин, ферритин, D витамині) жүргізілді. World Health Organization және American Society for Colposcopy and Cervical Pathology ұсынымдарына сәйкес кеңейтілген кольпоскопия орындалды. Күдікті өзгерістер анықталған жағдайда бағытталған жатыр мойны биопсиясы алынып, кейін гистологиялық зерттеу жүргізілді. Нәтижелер: АПВ 16/18 пациенттердің 49,1%-ында анықталды, ал басқа онкогенді типтер 35,0%-ында тіркелді. HSIL тобында АПВ 16/18 64% әйелдерде анықталды. Вагинальды дисбиоз пациенттердің 55,8%-ында тіркелді. Анемия (28,2%), ферритин деңгейінің төмендігі (31,9%) және D витамині тапшылығы (54,6%) CIN-нің ауыр түрлерінде жиі кездескен. Қорытынды: АПВ 16/18 персистенциясы, вагинальды микробиоценоздың бұзылуы және иммундық тапшылықтың болуы CIN дамуының тәуекелін едәуір арттырады. Аталған факторларды уақытылы анықтау және түзету жатыр мойны патологиясының алдын алуда маңызды.