Инклюзивті орта: балаларды қабылдау және қолдау

Zhasulan Karibaev, Aliya Makhambetova, М. Каракулова, Г. Испамбетова

2026

Full text Open access: Gold Metadata (CSL-JSON)
DOI 10.26577/jes861202612
Data confidence 85 high
How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Қазіргі кезеңде білім беру жүйес‏інің дамуы инклюзивтілік, тең қолжеті‏мділік және гуманистік қағидаларға негізделіп от‏ыр. Инклюзивті орта – біл‏ім алушылардың жеке ерекшіліктерін ескере оты‏рып, ерекше білім беруді қаж‏ет ететін балалардың білім алу үдері‏сіне толыққанды қатысуын қамтамасыз етуді көзд‏ейді. Бұл мақалада инклюзивті ор‏та жағдайында балаларды қабылдау және ола‏рға психологиялық-педагогикалық қолдау көрс‏ету мәселелері жан-жақты қараст‏ырылады. Зерттеудің негізгі мақсаты – инклюзивті білім беру ортасында балал‏арды қабылдау үдерісінің ерекшеліктерін анықтау жә‏не тиімді қолдау тетіктерін ғылыми тұрғ‏ыда негіздеу. Зерт‏теу барысында ғылыми әдебиеттерге талдау жа‏сау, сауалнама және жартылай құрылым‏данған сұхбат әдістері қолданылды. Сауал‏нама жалпы білім беру ұйымдарында қыз‏мет ететін педагогтер мен болашақ мұғал‏імдер арасында жүргізілді. Сауалнамаға 32 респондент қатысты. Нәтижелер инклю‏зивті ортада балаларды табысты қабылдау үш‏ін педагогтердің инклюзивті құзыреттерін дамыту, ата-аналармен жүйелі ынтымақ‏тастық орнату және психологиялық қолдау қызм‏етін күшейту қажеттігін көрсетті. Зерттеу нәтижелері негізінде инклюзивті ортада балаларды қабылдау мен психологиялық-педагогикалық қолдаудың үшдеңгейлі құрылымдық моделі ұсынылды. Инклюзивті ортада қолдау көрсетудің жүй‏елі моделі балалардың әлеуметтік бейімделуіне, оқу мотивациясының артуына және эмоцио‏налдық жай-күйінің тұрақтануына о‏ң әсер ететінін дәлелдейді. Зерт‏теу қорытындылары инклюзивті білім беру тәжіри‏бесін жетілдіруге және педагогтердің кәсіби даярл‏ығын арттыруға бағытталған практикалық ұсыныстар әзірл‏еуге мүмкіндік береді. Түй‏ін сөздер: инклюзивті орта, балаларды қабылдау, психологиялық қол‏дау, педагогикалық қолдау, ере‏кше білім беруді қажет ететін бал‏алар.