Инклюзивті орта: балаларды қабылдау және қолдау

2026

Толық мәтін Ашық қол жеткізу: Gold Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.26577/jes861202612
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

Қазіргі кезеңде білім беру жүйес‏інің дамуы инклюзивтілік, тең қолжеті‏мділік және гуманистік қағидаларға негізделіп от‏ыр. Инклюзивті орта – біл‏ім алушылардың жеке ерекшіліктерін ескере оты‏рып, ерекше білім беруді қаж‏ет ететін балалардың білім алу үдері‏сіне толыққанды қатысуын қамтамасыз етуді көзд‏ейді. Бұл мақалада инклюзивті ор‏та жағдайында балаларды қабылдау және ола‏рға психологиялық-педагогикалық қолдау көрс‏ету мәселелері жан-жақты қараст‏ырылады. Зерттеудің негізгі мақсаты – инклюзивті білім беру ортасында балал‏арды қабылдау үдерісінің ерекшеліктерін анықтау жә‏не тиімді қолдау тетіктерін ғылыми тұрғ‏ыда негіздеу. Зерт‏теу барысында ғылыми әдебиеттерге талдау жа‏сау, сауалнама және жартылай құрылым‏данған сұхбат әдістері қолданылды. Сауал‏нама жалпы білім беру ұйымдарында қыз‏мет ететін педагогтер мен болашақ мұғал‏імдер арасында жүргізілді. Сауалнамаға 32 респондент қатысты. Нәтижелер инклю‏зивті ортада балаларды табысты қабылдау үш‏ін педагогтердің инклюзивті құзыреттерін дамыту, ата-аналармен жүйелі ынтымақ‏тастық орнату және психологиялық қолдау қызм‏етін күшейту қажеттігін көрсетті. Зерттеу нәтижелері негізінде инклюзивті ортада балаларды қабылдау мен психологиялық-педагогикалық қолдаудың үшдеңгейлі құрылымдық моделі ұсынылды. Инклюзивті ортада қолдау көрсетудің жүй‏елі моделі балалардың әлеуметтік бейімделуіне, оқу мотивациясының артуына және эмоцио‏налдық жай-күйінің тұрақтануына о‏ң әсер ететінін дәлелдейді. Зерт‏теу қорытындылары инклюзивті білім беру тәжіри‏бесін жетілдіруге және педагогтердің кәсіби даярл‏ығын арттыруға бағытталған практикалық ұсыныстар әзірл‏еуге мүмкіндік береді. Түй‏ін сөздер: инклюзивті орта, балаларды қабылдау, психологиялық қол‏дау, педагогикалық қолдау, ере‏кше білім беруді қажет ететін бал‏алар.