Abstract
Мақалада ұйымдарда сапа менеджмент жүйесін (QMS) жүзеге асыру мен технологиялық процестердің сапасын цифрлық мониторинг және статистикалық процесті бақылау (SPC) арқылы бағалаудың заманауи әдістері талданады. Зерттеу ХХ ғасырдың басындағы Шухарттың статистикалық процесті бақылау әдістерінен бастап, қазіргі Индустрия 4.0 жағдайында кең таралған смарт SPC, IIoT сенсорлары, жасанды интеллект алгоритмдері және цифрлық QMS архитектураларына дейінгі эволюциялық жолын қамтиды. Әлемдік тәжірибелерден алынған нақты деректер Motorola, Toyota, Ford, Xerox, PCP сияқты кәсіпорындардың QMS арқасында өнім сапасын жақсартып, шығындарды азайтып, еңбек өнімділігін арттырғанын көрсетеді. Сонымен қатар, мақаланың эмпирикалық бөлігінде пластикалық қалыптау процесіне арналған Шухарт бақылау картасы құрылып, процестің статистикалық тұрақтылығы бағаланды; цифрлық QMS архитектурасының модульдері сипатталып, қазақстандық экологиялық мониторинг саласындағы «сандық егіз» технологиясының нәтижелері қарастырылды. Зерттеу нәтижелері цифрлық технологиялармен интеграцияланған QMS ұйымдарға нақты уақыттағы мониторинг, алдын ала болжамдау, тәуекелдерді төмендету және процестерді үздіксіз жетілдіру тұрғысынан айтарлықтай артықшылық беретінін дәлелдейді.