Мұғалімнің бағалау сауаттылығының дамуы: әдебиетке жүйелі шолу

2025

Full text Open access: Gold Metadata (CSL-JSON)
DOI 10.59941/2960-0642-2025-4-153-167
Data confidence 70 medium
How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Бұл шолу мақаласы мұғалімнің бағалау сауаттылығы тұжырымдамасының қазіргі білім беру жүйесіндегі көпқырлы эволюциясын, әдіснамалық трансформациясын және практикалық қолданылуын терең талдауға арналған. Зерттеу бағалау сауаттылығының дәстүрлі психометрикалық парадигмадан бастау алып, әлеуметтік-мәдени және контекстік модельдерге дейінгі даму траекториясын қарастырады. Шолу мақаласы 2005-2025 жылдар аралығын қамтитын 28 іргелі халықаралық зерттеулердің анализіне негізделген. Мақалада мұғалімнің бағалау құзыреттілігі тек техникалық дағдылар жиынтығы емес, оқыту сапасын арттырудың, оқушының өзін-өзі реттеу қабілетін дамытудың және білім берудегі теңсіздікті азайтудың қуатты құралы ретінде негізделеді. Ерекше назар цифрлық дәуірдің сын-қатерлеріне аударылған. Жасанды интеллект пен автоматтандырылған бағалау жүйелерінің пайда болуы бағалау сауаттылығының мазмұнын түбегейлі өзгертіп, TALIDE (Teacher Assessment Literacy in Digital Environments) және GLAT (Generative AI Literacy Assessment Test) сияқты жаңа өлшем құралдарын қажет ететіні дәлелденеді. Зерттеу қорытындысында қазақстандық білім беру жүйесі үшін бағалау сауаттылығын дамытудың контекстке бейімделген, технологиялық интеграцияланған және этикалық тұрғыдан негізделген жаңа стратегиялары ұсынылады.