ИНТЕРВАЛДЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРДІ ПАЙДАЛАНА ОТЫРЫП, КИБЕРИНЦИДЕНТТЕРДІ САРАПШЫЛЫҚ БАҒАЛАУ

2025

Full text Open access: Hybrid Metadata (CSL-JSON)
DOI 10.52167/1609-1817-2025-140-5-58-68
Data confidence 70 medium
How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Ақпараттық-коммуникациялық жүйелердегі (АКЖ) және аса маңызды компьютерлік жүйелердегі (АМКЖ) ақпараттық (АҚ) және киберқауіпсіздік (КБ) инциденттеріне ден қою міндеттері үшін келісілген сараптамалық бағалауды қалыптастыру моделі баяндалған. Тәсілдің негізінде Дельфи әдісі (ДӘ) жатыр. Жаңалығы мынада, ДӘ киберқауіптердің ерекшелігін көрсететін анық емес интервалдық бағалаулармен және ақпараттық қауіпсіздік көрсеткіштерімен толықтырылған. Қатысушылардың құзыреттілігін және АКЖ немесе АМКЖ қауіпсіздігімен жағдайдың өзгеру динамикасын ескере отырып, сарапшылардың пікірлерін келісу процедурасының математикалық сипаттамасы ұсынылды. Сараптамалық рәсімдерді жүргізуге және қалыптастырылатын бағалаулардың сапасын арттыруға жұмсалатын уақыт пен қаржылық шығындардың қысқарғанын растайтын есептеу эксперименті жүргізілді. Алынған нәтижелер АҚ ахуалдық орталықтарының шешімдерін қабылдауды қолдау жүйелерінде қолданылуы мүмкін.