ИНТЕРВАЛДЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРДІ ПАЙДАЛАНА ОТЫРЫП, КИБЕРИНЦИДЕНТТЕРДІ САРАПШЫЛЫҚ БАҒАЛАУ

2025

Толық мәтін Ашық қол жеткізу: Hybrid Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.52167/1609-1817-2025-140-5-58-68
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

Ақпараттық-коммуникациялық жүйелердегі (АКЖ) және аса маңызды компьютерлік жүйелердегі (АМКЖ) ақпараттық (АҚ) және киберқауіпсіздік (КБ) инциденттеріне ден қою міндеттері үшін келісілген сараптамалық бағалауды қалыптастыру моделі баяндалған. Тәсілдің негізінде Дельфи әдісі (ДӘ) жатыр. Жаңалығы мынада, ДӘ киберқауіптердің ерекшелігін көрсететін анық емес интервалдық бағалаулармен және ақпараттық қауіпсіздік көрсеткіштерімен толықтырылған. Қатысушылардың құзыреттілігін және АКЖ немесе АМКЖ қауіпсіздігімен жағдайдың өзгеру динамикасын ескере отырып, сарапшылардың пікірлерін келісу процедурасының математикалық сипаттамасы ұсынылды. Сараптамалық рәсімдерді жүргізуге және қалыптастырылатын бағалаулардың сапасын арттыруға жұмсалатын уақыт пен қаржылық шығындардың қысқарғанын растайтын есептеу эксперименті жүргізілді. Алынған нәтижелер АҚ ахуалдық орталықтарының шешімдерін қабылдауды қолдау жүйелерінде қолданылуы мүмкін.