Қазіргі жастар прозасындағы ай мен түн мотиві

2025

Full text Open access: Gold Metadata (CSL-JSON)
DOI 10.26577/ejph2025200420
Data confidence 70 medium
How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Зерттеу жұмысы қазіргі қазақ жастар прозасындағы ай мен түн мотивінің көркемдік және мағыналық қызметін талдауға арналған. Бұл тақырыпты зерттеудің өзектілігі – ұлттық мифологиялық және мистикалық сананың көркем әдебиетте жаңғыруы арқылы қазіргі адам санасындағы рухани ізденістерді бейнелеу. Ай мен түн мотивтері тек табиғи құбылыс емес, көркем мәтін құрылымындағы символдық-архетиптік өзекке айналып отыр. Олар кейіпкердің ішкі күйзелісі, экзистенциалды тәжірибесі мен рухани өсуінің көрсеткіші ретінде ұсынылады. Зерттеудің мақсаты – ай мен түн мотивтерінің символдық және семиотикалық қызметін, мифопоэтикалық мәнін, олардың сюжеттік динамика мен кейіпкер психологиясындағы рөлін кешенді талдау. Зерттеу негізінде Лира Қоныс, Мәдина Омарова сияқты қаламгерлердің шығармалары алынған. Әдіснама ретінде мифопоэтикалық, герменевтикалық және салыстырмалы талдау, сондай-ақ архетип, хронотоп және нарратологиялық тәсілдер қолданылған. Нәтижесінде, ай мен түн мотивтері жастар прозасында ерекше поэтикалық әрі символдық кеңістік құрып, ұлттық фольклор мен қазіргі сана арасындағы көпір рөлін атқаратыны дәлелденді. Бұл зерттеу – қазіргі қазақ прозасындағы мистикалық-символдық элементтердің көркемдік қызметін жүйелеген, әдеби талдауға жаңа теориялық әдіс ұсынған еңбек. Практикалық тұрғыда, жұмыс әдебиеттану, мәдениеттану, символика және архетиптік психология салалары үшін құнды әдістемелік база бола алады. Түйін сөздер: мистика, мотив, тотем, символ, миф.