ӨСІМДІК МОРФОЛОГИЯСЫНА НЕГІЗДЕЛГЕН ЖЫЛЫЖАЙЛАРДА МИКРОКЛИМАТТЫ БАСҚАРУДЫҢ АВТОМАТТАНДЫРЫЛҒАН ЖҮЙЕСІ

2025

Full text Open access: Hybrid Metadata (CSL-JSON)
DOI 10.52167/1609-1817-2025-139-4-262-269
Data confidence 85 high
How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Бұл мақалада жылыжайлардағы микроклиматты басқаруға арналған автоматтандырылған жүйені жобалау жолдары қарастырылады. Зерттеу жұмысының негізгі мақсаты өсімдіктің өсу деңгейін реттейтін параметрлерге сүйене отырып, температура, ылғалдылық, жарық және көмірқышқыл газының деңгейін автоматты түрде реттеу. Бұл жүйе машиналық оқыту және компьютерлік көру технологияларына негізделіп жасалған. Жүйе негізгі екі модульдан тұрады, біріншісі - өсiмдiктiң бейнесін өңдеп, өсу этаптарын анықтап талдау жасау модулiнің блогы, екіншісі – алынған ақпаратқа сәйкес микроклимат параметрлерін талдап басқаратын атқарушы блогы. Зерттеу барысында үш түрлі әдісі қолданылды, көпқабатты нейрондық желі, MobileNetV2 архитектурасы және тірек векторлар әдісі. Үш әдісті салыстыру нәтижесінде CNN моделі 88,2% дәлдікті көрсетіп, бейнелерді тануда ең жоғарғы көрсеткішті көрсетті, MobileNetV2 үлгісі энергия жағынан тиімділігімен ерекшеленді, ал SVM + HOG тәсілі қарапайым әрі есептеу тұрғысынан жеңіл шешім ұсынды. Таңдалған әдіс басқа дәстүрлі жылыжайды басқарудағы жүйелердің әдістерінен айырмашылығы өсімдіктің өсуіне сырттай емес іштей әсер етуі. Яғни шешім қоршаған айналаның параметрлеріне сүйеніп қана емес, өсімдіктің биологиялық жағдайына да байланысты шығады. Бұл ауылшаруашылығын автоматтандырудағы жылыжайдың интеллектуалды дамуына нақты үлес қосатын жаңа бағыттардың бірі болып табылады.