ӨСІМДІК МОРФОЛОГИЯСЫНА НЕГІЗДЕЛГЕН ЖЫЛЫЖАЙЛАРДА МИКРОКЛИМАТТЫ БАСҚАРУДЫҢ АВТОМАТТАНДЫРЫЛҒАН ЖҮЙЕСІ

2025

Толық мәтін Ашық қол жеткізу: Hybrid Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.52167/1609-1817-2025-139-4-262-269
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

Бұл мақалада жылыжайлардағы микроклиматты басқаруға арналған автоматтандырылған жүйені жобалау жолдары қарастырылады. Зерттеу жұмысының негізгі мақсаты өсімдіктің өсу деңгейін реттейтін параметрлерге сүйене отырып, температура, ылғалдылық, жарық және көмірқышқыл газының деңгейін автоматты түрде реттеу. Бұл жүйе машиналық оқыту және компьютерлік көру технологияларына негізделіп жасалған. Жүйе негізгі екі модульдан тұрады, біріншісі - өсiмдiктiң бейнесін өңдеп, өсу этаптарын анықтап талдау жасау модулiнің блогы, екіншісі – алынған ақпаратқа сәйкес микроклимат параметрлерін талдап басқаратын атқарушы блогы. Зерттеу барысында үш түрлі әдісі қолданылды, көпқабатты нейрондық желі, MobileNetV2 архитектурасы және тірек векторлар әдісі. Үш әдісті салыстыру нәтижесінде CNN моделі 88,2% дәлдікті көрсетіп, бейнелерді тануда ең жоғарғы көрсеткішті көрсетті, MobileNetV2 үлгісі энергия жағынан тиімділігімен ерекшеленді, ал SVM + HOG тәсілі қарапайым әрі есептеу тұрғысынан жеңіл шешім ұсынды. Таңдалған әдіс басқа дәстүрлі жылыжайды басқарудағы жүйелердің әдістерінен айырмашылығы өсімдіктің өсуіне сырттай емес іштей әсер етуі. Яғни шешім қоршаған айналаның параметрлеріне сүйеніп қана емес, өсімдіктің биологиялық жағдайына да байланысты шығады. Бұл ауылшаруашылығын автоматтандырудағы жылыжайдың интеллектуалды дамуына нақты үлес қосатын жаңа бағыттардың бірі болып табылады.