АҚПАРАТТЫҚ ҚАУІПСІЗДІК ТӘУЕКЕЛДЕРІН ТАЛДАУ ЖӘНЕ БАҒАЛАУ ӘДІСТЕРІ

2025

Full text Open access: Hybrid Metadata (CSL-JSON)
DOI 10.52167/1609-1817-2025-138-3-203-216
Data confidence 70 medium
How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Зерттеу барысында ақпараттық қауіпсіздік тәуекелдерін талдау және бағалау әдістері жан-жақты қарастырылды. Халықаралық тәжірибеде қолданылатын ISO/IEC 27005, NIST SP 800-30, OCTAVE, CRAMM және FRAP әдістерінің ерекшеліктері салыстырылып, олардың артықшылықтары мен кемшіліктері анықталды. Зерттеу нәтижесінде тәуекелдерді тиімді басқаруға мүмкіндік беретін кешенді әдіснамалық ұсыныстар жасалды. Зерттеудің мақсаты – ақпараттық қауіпсіздік тәуекелдерін талдау және бағалау әдістерін зерттеу, олардың тиімділігін салыстыру және ұйымдар үшін оңтайлы әдісті анықтау. Зерттеу барысында ISO/IEC 27005, NIST SP 800-30, OCTAVE, CRAMM және FRAP стандарттары негізінде тәуекелдерді бағалау процесінің кезеңдері, қолданылатын құралдар мен әдістер қарастырылады. Әдістемелік негіз ретінде халықаралық стандарттар қолданылды. Зерттеу барысында сапалық және сандық талдау әдістері пайдаланылды. Нәтижесінде қауіптердің ықтималдығы мен олардың салдарының деңгейін бағалау, тәуекелдерді басымдық бойынша топтастыру және оларға қарсы әрекет ету стратегиясын әзірлеу мүмкін болды. Зерттеудің жаңалығы – ISO/IEC 27005, NIST SP 800-30, OCTAVE, CRAMM және FRAP әдістемелерінің тиімділігін салыстыра отырып, қазақстандық ұйымдар үшін оңтайлы әдістемелік ұсыныстар әзірлеу. Қорытындысында ақпараттық қауіпсіздік тәуекелдерін бағалау әдістерін тәжірибеде қолдану бойынша нақты ұсыныстар әзірленді. Қауіпсіздік шараларының тиімділігін арттыру үшін тәуекелдерді талдау және бағалау әдістерін жетілдіру қажеттігі анықталды. Ұсынылған әдістеме ұйымдарға ақпараттық қауіпсіздік жүйелерін жақсартуға және қауіп-қатерлерді азайтуға көмектеседі.