УНИВЕРСИТЕТ ЖЕЛІСІ ҮШІН АҚПАРАТТЫҚ ҚАУІПСІЗДІК ҚҰРАЛДАРЫН ТАҢДАУ МІНДЕТІНДЕГІ ЭВОЛЮЦИЯЛЫҚ МОДЕЛЬДЕУ

2025

Full text Open access: Hybrid Metadata (CSL-JSON)
DOI 10.52167/1609-1817-2025-138-3-217-226
Data confidence 85 high
How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Қазақстан университеттерінің таратылған есептеу желілері - бұл білім беру, ғылыми және әкімшілік процестерді қолдауды қамтамасыз ететін күрделі ақпараттық инфрақұрылымдар. Олардың сенімділігі мен қауіпсіздігі университеттің ақпараттық-білім беру ортасының қорғалуына тікелей әсер етеді, өйткені оқытуды цифрландыру жағдайындағы есептеу желісі цифрлық білім беру платформаларына, қашықтықтан оқыту жүйелеріне және ғылыми ресурстарға қол жеткізуді қамтамасыз етеді. Мақалада енгізу құнын, жүйенің интегралды сенімділігін және өзекті қауіптерді жабуды ескере отырып, университеттің таратылған есептеу желісі үшін ақпаратты қорғау құралдарын таңдауды оңтайландырудың көп өлшемді моделі қарастырылады. Университеттің ақпараттық-білім беру ортасының құрамдас бөлігі ретінде бюджеттік шектеулер мен университеттің таратылған есептеу желісінің ерекшеліктерін ескере отырып, NSGA-II алгоритмін қолдана отырып, Python тілінде модельдің бағдарламалық іске асырылуы әзірленді және сыналды. Әзірленген бағдарламалық өнімнің көмегімен зерттеуде көрсетілген тәсілдің тиімділігін растайтын есептеу эксперименттері орындалды. Бұл ретте, бұл бағдарламалық өнім бюджеттік шектеулерге және қауіптердің ерекшелігіне байланысты, ҚР университетінің ақпараттық-білім беру ортасының киберқауіпсіздік деңгейін арттыруға ықпал ете отырып, университеттің таратылған есептеу желісі үшін ақпаратты қорғау жүйесінің конфигурацияларын бейімдеп таңдауды қамтамасыз етеді.