УНИВЕРСИТЕТ ЖЕЛІСІ ҮШІН АҚПАРАТТЫҚ ҚАУІПСІЗДІК ҚҰРАЛДАРЫН ТАҢДАУ МІНДЕТІНДЕГІ ЭВОЛЮЦИЯЛЫҚ МОДЕЛЬДЕУ

2025

Толық мәтін Ашық қол жеткізу: Hybrid Метадеректер (CSL-JSON)
DOI 10.52167/1609-1817-2025-138-3-217-226
Деректер сенімділігі 70 орташа
Бұл баға қалай есептеледі

Ол жазбаның өзінің тексерілетін белгілерінен құралады: мақаланың DOI-і бар ма, оның деректерін қанша тәуелсіз дереккөз растады, міндетті өрістер толтырылған ба және соңғы растау қаншалықты жаңа. Дереккөздер арасындағы алшақтық пен идентификатордың болмауы бағаны төмендетеді. 80-нен бастап мән жазбаның қосымша тексерусіз жарияланғанын, 60-тан 79-ға дейін — оның сенімділігі төмен күйде жарияланғанын және қолмен тексеру ұсынылатынын білдіреді. Редактор қолмен тексерген жазбаны қайта есептеу 90-нан төмен түсірмейді. Бұл — мақаланың өзіне емес, ол туралы деректерімізге берілген баға.

Аңдатпа

Қазақстан университеттерінің таратылған есептеу желілері - бұл білім беру, ғылыми және әкімшілік процестерді қолдауды қамтамасыз ететін күрделі ақпараттық инфрақұрылымдар. Олардың сенімділігі мен қауіпсіздігі университеттің ақпараттық-білім беру ортасының қорғалуына тікелей әсер етеді, өйткені оқытуды цифрландыру жағдайындағы есептеу желісі цифрлық білім беру платформаларына, қашықтықтан оқыту жүйелеріне және ғылыми ресурстарға қол жеткізуді қамтамасыз етеді. Мақалада енгізу құнын, жүйенің интегралды сенімділігін және өзекті қауіптерді жабуды ескере отырып, университеттің таратылған есептеу желісі үшін ақпаратты қорғау құралдарын таңдауды оңтайландырудың көп өлшемді моделі қарастырылады. Университеттің ақпараттық-білім беру ортасының құрамдас бөлігі ретінде бюджеттік шектеулер мен университеттің таратылған есептеу желісінің ерекшеліктерін ескере отырып, NSGA-II алгоритмін қолдана отырып, Python тілінде модельдің бағдарламалық іске асырылуы әзірленді және сыналды. Әзірленген бағдарламалық өнімнің көмегімен зерттеуде көрсетілген тәсілдің тиімділігін растайтын есептеу эксперименттері орындалды. Бұл ретте, бұл бағдарламалық өнім бюджеттік шектеулерге және қауіптердің ерекшелігіне байланысты, ҚР университетінің ақпараттық-білім беру ортасының киберқауіпсіздік деңгейін арттыруға ықпал ете отырып, университеттің таратылған есептеу желісі үшін ақпаратты қорғау жүйесінің конфигурацияларын бейімдеп таңдауды қамтамасыз етеді.