ОҚУШЫЛАРДЫҢ ЦИФРЛЫҚ ІЗДЕРІН ТАЛДАУ НЕГІЗІНДЕ КИБЕРҚАУІПСІЗДІК ЖӘНЕ КИБЕРҚАУІПТІ МІНЕЗ-ҚҰЛЫҚ ҮЛГІЛЕРІН ЗЕРТТЕУ

2025

Full text Open access: Hybrid Metadata (CSL-JSON)
DOI 10.52167/1609-1817-2025-138-3-344-354
Data confidence 70 medium
How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Мақалада цифрлық іздерді секвенциалды талдау негізінде пайдаланушылардың киберқауіпсіздік мінез-құлқының максималды дәйекті үлгілерін(паттерн) алу әдісі университеттің кибернетикалық білім беру жүйесінің (УКББЖ) ақпараттық қауіпсіздігін (АҚ) қамтамасыз етуде бірқатар артықшылықтарға ие екендігі көрсетілген. Атап айтқанда, цифрлық іздің дәйекті талдау негізінде пайдаланушылардың киберқауіпсіздік тәртібінің максималды ретті үлгілерін алу әдісіне сүйене отырып, УКББЖ-да пайдаланушылардың аномальды мінез-құлқын анықтауға болады.Бұл жалпы УКББЖ-ның ақпараттық қауіпсіздігіне және оның жеке құрамдас бөліктеріне, мысалы, оқу пәндері мен студенттердің цифрлық егіздері (ЦЕ) үшін ықтимал қауіптерді көрсетуі мүмкін. Цифрлық іздің дәйекті талдауы жүйеге Ақпараттық қауіпсіздікке жаңа немесе бұрын белгісіз қауіптерді анықтауға мүмкіндік беретіні анықталды, өйткені УКББЖ және оның қауіпсіздік контурлары оқу пәндерінің цифрлық егіздерімен өзара әрекеттесу кезінде пайдаланушылардың мінез-құлық үлгілеріндегі өзгерістерге тез бейімделе алады. Пайдаланушылардың киберқауіпті мінез-құлқының дәйекті үлгілерін (паттерндерін) зерделеу арқылы жүйені пайдаланудың типтік сценарийлерін анықтауға болатыны көрсетілген, бұл пайдаланушының қалыпты әрекетін қалыпсыздан анықтауға көмектеседі.