ТҮРКІ ФИЛОСОФИЯСЫ - ҚАЗАҚ ФИЛОСОФИЯЛЫҚ ОЙЫНЫҢ РУХАНИ БАСТАУЫ

2025

Full text Open access: Gold Metadata (CSL-JSON)
DOI 10.48010/aa.v103i3.798
Data confidence 70 medium
How this score is calculated

It is built from checkable properties of the record itself: whether the article has a DOI, how many independent sources confirmed its data, whether the required fields are filled in, and how recent the latest confirmation is. Disagreement between sources and a missing identifier lower it. A value of 80 or above means the record was published without further checking; 60 to 79 means it is published at reduced confidence, with a manual check advisable. A record verified by an editor by hand is never pushed below 90 by a recalculation. This scores our data about the article, not the article itself.

Abstract

Мақалада орасан зор зияткерлік әрі рухани тәжірибені бойына жинақтаған түркі-қазақ философиялық дәстүрі жан-жақты талданады. Авторлар түркі философиялық ойын қазақ философиясының бастау көздерінің бірі ретінде қарастырып, қазақтардың этикалық дүниетанымында ортағасырлық мұсылман ойшылдарының адам туралы екі іргелі дүниетанымдық бағытының өзара сабақтасып, үйлесімді көрініс тапқанын атап көрсетеді. Зерттеуде түркі халықтарының терең этикалық құндылықтарының айқын үлгісі ретінде танылған, аңыз данышпан, әрі кемеңгер ойшыл Қорқыт Атаның философиялық көзқарастарының маңызына арнайы назар аударылады. Бұл түркі-қазақ философиялық дәстүрі әлемдік философиялық ой жүйесіндегі бірегей, әрі ерекше құбылыс ретінде сипатталады. Аталған дәстүрде әрдайым этикалық мәселелер бақыт, ізгілік, ар-ождан, адамдық борыш сынды мәселелер алдыңғы қатарға шығып отырғаны айқындалады. Авторлар, сондай-ақ, қазақ халқының рухани-мәдени мұрасын терең игеру мен оның құндылықтық-мағыналық өмірлік бағдарларын сақтап, жаңғыртудың маңыздылығын ерекше атап көрсетеді. Бұл ұлттық дүниетаным үлгісі қазіргі жаһандану жағдайында қоғамның рухани тұтастығы мен адамгершілік бағдарын сақтаудың маңызды тетігі ретінде ұсынылады.